Tayland’da yasam ve cikolata

Bu roportajimda klavyenin oteki ucunda hayallerinin pesinden giden bir meslektasimiz Zulal Dalbas var. Hali hazirda Chiang Mai, Tayland’da yasiyor, buyrun kendi kelimeleriyle okuyalim, biraz Tayland, biraz cikolata…

Screen Shot 2017-05-20 at 10.30.44 PM.png
Chef Zulal Dalbas

1.Merhaba Zulal Hanim, bize biraz kendinizden bahseder misiniz ?

Hayallerin pesinden gitmenin yasinin olmadigina inanan; hikayeleri, dogayi, hayvanlari, cikolatayi, sinemayi ve muzigi tutkuyla seven biriyim .

2.Asciligi secme kararini nasil verdiniz ?

Bir denizcilik firmasinda calisirken kaza gecirdim. Bu kaza bir uyanisin baslangiciydi benim icin. Klise veya degil fakat yasam kirilgan ve kisa. Isimi birakip iyi bir cikolataci olmak icin kollari sivadim.

3.Sizce bu isi yapmak icin egitim almak sart mi ? Diploma ve/veya sertifikanizin size faydalari nasil oldu ?

Hem evet hem hayir. Sektorde hicbir egitim almadigi halde son derece basarili ve yetenekli olan Sefler ile tanistim. Ben kitaplardan ogrenmeyi cok seviyorum. Ayrica butcem elverdikce hayranlik duydugum seflerin workshop’larina katiliyorum. Henuz diplomam ya da sertifikalarim bana bir kapi acmis degil ama mesleki gelisimimde katkilari buyuk oldu egitimlerimin.

4.Pastacilik uzerine yogunlasma nedeniniz nedir ?

Cocuklugumdan beri cok sevdim pasta yemeyi . Annem cok lezzetli pastalar yapardi. Lisedeyken 4 kisilik bir arkadas grubum vardi. Her firsatta kocaman bir frambuazli pasta alirdik, ben dorde bolerdim pastayi. Arkadaslarim kendi paylarini bitiremez ben onlarinkini de yerdim☺ Insanlari beslemeyi cok seviyorum, hele begenileri gordugumde aldigim keyif tarif edilemez. Yemek pisirmeyi de cok seviyorum fakat vejetaryan oldugum icin cikolata ve pastaya odaklandim.

5.Yurt disina cikma kararini nasil ve neden verdiniz ?

Her zaman aklimdaydi. Universiteden sonra calismaya basladim. Ailevi sorumluluklar, kira, banka kredileri derken olmadi… Istanbul’da gittigim pastacilik programinda cikolata ile ilgili pek birsey ogrenememistim. Avustralya’ya cikolata egitimi icin gittim. Orada ogrendiklerim, tanistigim seflerin yaraticiliklari inanilmazdi. Beni paristeki World Chocolate Master’a davet ettiler. Onlarla Pariste bulustum. 2 hafta boyunca yarisacak olan seflerle tanismak ve kamp kurulan okulda Avustralya takimina asistanlik yapmak, yarismanin her anina ve seflerin heyecanina ortak olmak, hayatimi degistirecek bir tecrube oldu. Zihnimde yukselen cagrilara, sorulara cevaplar aramak icin yolculuga ciktim.

6.Suan bulundugunuz ulke ve calistiginiz otel / restoran ile ilgili bize biraz bilgi verebilir misiniz ?

Tayland derin tarihi ve budist kulturu ile cok ilginc bir ulke. Insanlari son derece sakin ve mutlu. Mutluluk herseyin onunde burada. Aile cok onemli. Kimse dogumgununde ise gitmiyor. Tapinaklara gitmek sosyal aktivite. Halk sans oyunlarina cok duskun. Ulkenin kuzeyinde Le Meridien Chiang Mai Hotel’de calisiyorum. Sehrin kalbinde yer alan otel, yilin her donemi cok yogun.

7.Yurt disina hangi yolla ciktiniz, is bulma ve vize sureciniz nasil isledi ?

Icsel yolculugum beni Tayland ‘a goturdu. Endiselerim vardi, kendimi kayip hissediyordum, gucsuzdum. Tay Boksu ogrenmeye karar verdim. Bedenim guclenirken, zihnim de guclenir umuduyla. Asya ve Avustralya’da seyahat ettim, her yolculugun sonunda Chiang Mai’a donuyordum. Bu sehrin enerjisi ve sakinligi bana cok iyi geliyordu. Italyan bir arkadasim cikolatalarimi Le Meridien’in Italyan Executive Chef’i ile paylasmis. Chef arayip otele davet etti, is teklifi yaptilar. Taylandda calisma hayatim boyle basladi. Minnettarim bu firsat ve tecrube icin.

8.Suan calistiginiz ulke ile Turkiye’yi meslek kosullari acisindan kiyaslayabilir misiniz ?

Tayland’da lokal paketle calisiyor olmama ragmen Turkiye’deki sef arkadaslarimdan iyi kazaniyorum. Burada Sefler inanilmaz saygi goruyorlar ve otel yonetimi calisanlarin mutluluguyla yakindan ilgili.

9.Suan yasadiginiz ulke ile Turkiye arasinda sosyal yasam farklari neler ?

Bu en buyuk handikap benim icin. Istanbul’un kulturel ve sosyal zenginliginden sonra burada hersey cok yavan, derinlik yok.

10.Mesleki kosullar goz onunde bulunduruldugunda , erkek egemen bir sektor oldugu asikar. Bu konuda sizi bekleyen zorluklar oldu mu? Ustesinden nasil geldiniz ?

Hicbir zorluk yasamadim bu anlamda. Bazen 1 ay izin kullanmadan, gunde en az 12 saat calisiyorum. Calisma arkadaslarim her firsatta cok guclu bir kadin oldugumu tekrarliyorlar.

11.Sektor icinde ki bayan seflerin sayisi gunden gune artiyor, yeni baslamayi dusunen bayan seflere onerileriniz neler ?

Mutfak tutkunuz varsa, uretmeyi , fark yaratmayi seviyorsaniz pes etmeyin.

12.Bulundugunuz ulkede ki mutfak kulturu ve yemekler hakkinda bizi biraz aydinlatir misiniz ?

Thai mutfagi cok zengin. Deniz mahsullerine saplanti derecesinde duskun Tay halki. Sabah kahvaltisinda derin yagda kizartilmis balik ya da tavuk ayagi yemek cogu kimse icin tipik kahvalti. Kahvaltiyi cok erken yapiyorlar, saat 11 gibi oglen yemegi aksamustu 5 civarinda aksam yemegi. Hemen her ogunde salata, corba, kizartilmis et mahsulleri , curry’li yemekler tuketiyorlar. Kimse sabahin 6’sinda sarmisak veya sogan yemekten cekinmiyor. Bana gore, henuz ham olan mango ve papaya’dan yapilan salatalar cok lezzetli, turk damak zevkine yakin. Ayrica yapiskan pirinc, mango ve hindistan cevizi sutunden olusan tatlilari Taylanddaki en sahane yiyecek.

13.Bulundugunuz ulkede ki vergiler, zorunlu masraflar ve genel anlamda hayat pahaliligi ile ilgili bizi aydinlatir misiniz?

Taylandda import olan hersey cok pahali. Yerli mallari ise cok ucuz. Disarida yemek yemek cok ucuz fakat western mutfagi cok pahali. Ev kiralamak, arac almak ucuz. Ev satin almak isterseniz tapu’yu Tay vatandasi olan birinin uzerine yapmak durumundasiniz cunku Tay olmayanlarin Tay topraklarina sahip olma hakki yok. Fakat condo ve apartman dairesi alabilirsiniz kendi adiniza eger sozkonusu binada belirlenmis kotanin uzerinde Yabanci Ev sahipleri yoksa. Hastaneler yetersiz ve hizmetin iyi oldugu soylenemez. Iyi bir saglik paketi almali ve unlu hastanelere gitmelisiniz duzgun bir hizmet icin.

14.Bulundugunuz ulkede ki saglik ve egitim kosullari nasil ?

Egitim ve saglik kosullari kaliteli degil. Hesap makinesiz para ustu verebilenler azinlik. Okuma kulturu yok.

15.Gelecekte kendinizi nerede goruyorsunuz ? Turkiye’ye donmek yada baska bir ulkeye gecis yapmak gibi planlariniz var mi?

Turkiyeye donmeyi dusunmuyorum. Baska ulkelerde, kitalarda calismak su andaki ilk hedefim. Mutfak kariyerimi Executive Chef olarak sonlandirmak ise uzun soluklu hedefim.

16.Son olarak soylemek istedikleriniz, onerileriniz neler ?

Yasamak cok guzel. Nerede olursaniz olun umutlu olun, hayallerinizden vazgecmeyin. Seyahat edin mumkun oldukca, yolculugunuzda kendinizi daha yakindan taniyacaksiniz. Cok sevdigim animasyonlardan birinin kahramani soyle diyordu… Adventure is out there!

Ispanya’da yasam

Baska bir yabanci ulke roportajiyla yine beraberiz.. Bu sefer klavyenin oteki ucunda Mehmet Hacinebi var. Mehmet benim cok eski arkadaslarimdan, yillardir yuz yuze gorusememis olsakta internet sayesinde haberlesebiliyoruz.. Uzunca bir sure once Ispanya’ya yerlesti ve kader bu ya ; bir de meslektas olduk! Buyrun kendi kaleminden okuyalim Ispanya’yi ..

1. Merhaba Mehmet, bize biraz kendinden bahsedebilir misin ?

Merhabalar,  1987 Karsıyaka dogumluyum, evlı ve bır cocuk babasıyım. Esim Ispanyol, benim yurt disi maceramda o yolla baslamis oldu.

2. Ispanya’ya yerlesme kararinda etken olan faktorler neler ?

En buyuk faktor oglumuzun gelıs haberını almamız oldu. Esimin Ispanyol olusu ve dogumu Ispanya’da yapmak ısteyisi benide ister istemez yurt disina cikmaya mecbur birakti. Turkiye’de pazarlama ve satis sektorunde calisirken, sektorel sıkıntılardan dolayı ıs degıistirmek zorunda kaldım ve kendimi mutfakta buldum. O zamanlar profesyonel degıldım ama yaptıgım yemeklerı gerek ailem, gerekse arkadaşlarım her zaman cok severlerdi, elim yatkındı atese yani. Sonra Ispanya’da ıs aramaya basladim. Ne yazik ki buradaki ekonomik krız, bilmedigim bir ulke olusu, her ne kadar esımden dolayı yeterınce duymus olsamda pek yardimci olmadi. Sadece tatillerde gittigin, turist muamelesı gordugun bır yerde, yerlesik olmak dusundurdu bıraz. Onun disinda meslekte profesyonel olmayisimda eklendi, cok tedırgındım. Bıraz da oglumun sansı yardım ettı herhalde uzun bir arayisin ardindan yenı acılacak bır restoranda ascı yardımcısı olarak ıs buldum.

3. Varisinizdan sonra seni ne gibi zorluklar bekliyordu ?

En sıkıntılı kısım oturum ve calısma ızınlerımi almak oldu. Esım Ispanyol olsada ustelık 3 yıldır evlı olsakta bu sureci Turkiye’de gecirmis olmamis pek yardimci olmadi. Adıma kıralanmıs ev, is sozlesmelerım herseyim eksiksizdi ama bir turlu calisma ve oturma izni vermediler. Burası komık bır ulke, herseyın hazır ve yasal olunca sıkıntı cıkarıyorlar. Ulkeye kacak yollarla gıren gocmenlerın ızınlerı daha cabuk cıkıyor  ve daha acısı  bunu bana soyleyen yabancılar subesınde gorevli bir memurdu.

Diger bir konu “siesta”.. hic alısamadım. Dort yıldır buradayım hala alısamadım. Oglen iki ile bes bucuk arası kimse calısmıyor, dukkanlar kapalı hatta sokaklarda bile ınsan yok. Ben Izmir, Kemeraltın’da büyudum, ortaokuldan beri yazları kemeraltında bır dukkanda cıraklık yapardım ve o ınsan selıne alısmisim.Cayını bıle acele acele ıcmeye. sigarayı hep yarıda sondurup musterıye bakmaya… O yuzden mutfagı cok sevdım sanırım, servıs saatındekı kosusturmaca, garsonlar ıle tartısmalar, bagırıslar o stres,  kucuklukten berı kanımıza ıslemıs.  Ispanya’da hayat daha yavas hatta ticaret bile burada daha yavas, acelesı yok ınsanların.. Buna alısamadım!

endulus, elhamra sarayi
Elhamra Sarayi, Endulus

4.Bu zorluklarin ustesinden nasil geldin ?

4 ay boyunca yabancılar subesinin kapısını asındırdım hatta en son geri donus biletleri bakmaya baslamistim ki o sırada aklıma bir avukat tutmak geldi cunku gercekten cok sacmaydı. Nasıl olsa bu kadar para kaybettim diyerek birde avukat  tuttum. Avukatin yardimiyla izinleri alabildim. Yinede Ispanya’da devlet dairesine isimin dusmemesine ozen gosteriyorum, gercekten trajikomik bir haldeler.

5.Ispanyolca’yi ogrenmek ne kadar sure aldi ? Bu surede Ingilizce yeterli oldu mu?

Ispanyolca hep ilgim olan bir dildi. O nedenle lise yıllarımdan beri oyle ustun koru bakardım hep. Daha sonra evlenince evde sadece Ispanyolca konusmaya basladık. Bu sayede kısa surede ogrendim. Diger bir konu ; gunluk Ispanyolca ile is Ispanyolca’sı cok farklı.. Ben Ispanyolca biliyorum diye dusunurken mutfaga girince durum degisti.. Ilk bır ay her yeri post-ıt’lerle doldurdum.

Ispanya’da Ingılızce yeterli degil hatta gereksiz cunku burada Ingılızce bılen sayısı gercekten cok az. Oteller retoranlar ıcın konusmuyorum ama gunluk ihtiyaclarınız i karsılamak icin Ispanyolca sart.

6.Ispanya’da Turizm ve Restorancilik hakkinda goruslerin neler ?

Ispanyada turizm ve buna bağlı olarak restorancılık krızden once ve krızden sonra diye iki apayrı kutup. Krizden once neredeyse tum 4 ve 5 yıldızlı otellerde, restoranlarda kalifiye ve isinı seven insanlar musterilere hizmet ediyordu. Bunun en buyuk faktoru bu ınsanlarin garsonluk, ascılık, meıtre, yardımcı vs. bu meslekleri zorunluluktan degil , sevdikleri icin, secip yapiyor olmalariydi. Tabı buna bağlı olarak kazançlarıda iyi denilecek miktardaydi. Bu faktor gerek hizmet kalitesine, gerek sarap kavlarına, gerekse bir yemegın lezzetinden sunumuna hepsine etki edıyordu.. Sonuc olarak daha kaliteli bir hizmet, daha cesitli ve lezzetli yemekler , daha en onemlısı  de daha kaliteli turizm vardi.

Krizden sonrası maalesef bu yukarda yazdıklarımın neredesye tamamı tamamen dibe vurdu.  Restoranlarin kaliteleri ulkedeki ekonomik sikintiyla beraber dustu, bırcok otel kapandı.Kalifiye elemanlar istedikleri ucretleri alamadıkları icin baska ulkelere goc etti. Ispanyanın iyi sefleri Fransa, Almanya, Ingıltere gibi ulkelere gecti.  Su anda her ne kadar krizin bittigini yada ekonominin iyiye gittigi soylense de, ben burada yasayan biri olarak buna katılmıyorum.  Insanların krizden onceki yasam standartlarını yakalaması daha uzun yıllar alır gibi geliyor. Tabı ki sektorun yenıden eskı kalitesine donmesi de buna baglı olarak daha uzun yıllar alır.

7.Turkiye ile kiyasladiginiz zaman Ispanya’da ki yasamini nasil buluyorsun?

Ispanya’da hayat sokakta. Insanlar burada evlere kapanmayı sevmıyor. Evlerde misafir agırlamayı sevmiyor, bir arkadasınızı ziyaret etmek istiyorsaniz, arıyorsunuz filanca kafeteryada bir kahve icmeye davet edıyorsunuz. Evde kek, kurabıye, kısır yapıp eve cagırmıyorsunuz. Bızde malum, ya yemeye ya caya eve davet edilir genellikle. Buna alısmam zaman aldı ama baktım sonra baya kolay bir yol.. Onun haricinde ufak tefek farklılıklar olsada genelinde benim bulunduğum bolgede (-ki ben Ispanya’nın guneyinde, Endülüs bolgesindeyim) Turkıye ile neredeyse aynı. Sadece burada hatta sanırım butun Avrupa’da, bazı seylere daha kolay erisebiliyorsunuz. Turkiye’de 40 bin lira olan ikinci el bir araba burada 3 bin Euro .  Hatta soyle hesaplarsak ; ortalama maas bin Euro, araba 3 bin Euro yanı 3 maas kadar. Turkiye’de ortalama maas 1300 lira asgarı araba 10-15 maas. .

8.Ispanya’da calisma kosullari ve sosyal yasam dengesi nasil ?

Bizim sektor icin calısma kosulları da, sosyal yasam da sanırım heryerde aynı. Yanı Avrupa’da “sekız saat calıs, haftada ıkı gun tatıl” zihniyeti sadece kurumsal oteller ve restoranların bazılarında var. Sahıs isletmelerinde maalesef ki durum hic ic acıcı degil. Tabi issizliginde %18 civarında oldugunu dusununce, patronlara istiyorsan calıs, istemiyorsan adam cok zihniyeti yerlesmis durumda. Hepsini genellememek lazım ama durum bu :). Gerek bizim sektorde gerekse diger sektorlerde eger ki profesyonelsenız asgari ucretin uzerinde bir ucret alıyorsunuz. Sosyal yasamın tamamlayıcı unsurlarının fiyatları uygun. 15 Euro ya bugun ıster Madrid’te ister Malaga’da orta sınıf bir restoranda menu yiyebilirsiniz. Kafeteryada ortalama 1,5 Euroya cay kahve icebilirsiniz. 10 Euroya sinemeya gidebilirsiniz. Hal boyle olunca ortlama bir maas ıle ayda bir iki defa kacamak yapma sansınız olabilir.

paella.jpg
Ispanyollarin geleneksel yemegi “Paella”

9.Ispanyol mutfagi, yaygin kullanilan tadlar ve yemek kulturu hakkinda bize biraz bilgi verebilir misin?

Ispanyanın en bilinen yemegi etli & deniz mahsullu pilav, yani nam-ı deger “Paella”. O kadar cok cesidi ve hakında o kadar cok iddia var ki.. Kokeni Valencia olan bu yemek, Ispanyolların vazgecilmezi, sevmeyeni henuz goremedim. Bizim bulgur pilavına benzer ama pirincten yapılır. Tavuk, tavsan veya domuz eti ıle, karıdes, kalamar, subye, midye, deniz taragı kisaca aklınıza hangi deniz urunu geliyorsa koyulabilen bir yemek. Hatta kalamar murekkebi yapılan “Arroz Negro” yine bir paella cesididir. Eskıden sadece Valencıa’lı ascıların yaptıgı bu yemek, bu gun tum Ispanyada cok yaygın, ozellikle pazar gunleri ailece, esle dostla gidilen yemeklerde, iki salata sonra Paella cok yaygın bir yemek kulturu burada.

Dıger bir yemek kulturu, Tapas yada kuzeydeki adı ile Pınchos. Turkce’ye meze olarak cevirilebilir, yemekten bir saat kadar once bir iki bira, sarap yada herhangi bir icecek ile bir iki Tapas yuvarlamak adet haline gelmis durumda. Yaygın olan mezeler, Ispanyol omletı (yumurtalı patates bildıgın), hamsi kızartma, et sote, avokado ve domates, ballı patlıcan kızartması, karides omlet, ilk aklıma gelenler. .

10. Yasadigin yerde ve Ispanya’nin genelinde hayat pahaliligi nasil ?

Endulus bolgesinde hayat pahalılıgı, Ispanya’nin ust bolgelerıne gore daha uygun. Gerek ev kiraları, gerekse meyve, sebze fiyatları en onemlısi balık ve denız urunleri burada daha uygun. Ispanya’dan Avrupa’nın bir cok yerine giden mevye ve sebzelerin buyuk cogunlugunun bu bolgeden gittigini soylersem, biraz fikir sahibi olabilirsiniz.. Balık konusunda hem Ispanya’nın kendi karasuları hem karsıda Fas’ın karasuları hemde Portekiz’in karasularında avlanma yetkıleri oldugu icin balık ve denız urunlarinde de bir bolluk soz konusu. Hem Akdeniz balıkları hem okyanus balıklarını burada rahatlıkla bulabiliyorsunuz.

11.Ispanya’da egitim, saglik vb sosyal hizmetlerin durumu nedir ?

Iste tam bu noktada Ispanya dibe vurmus durumda, kriz ile baslayan kesintilerden en cok etkilenen sektorler ne yazık ki egitim ve saglık oldu. Ispanya’nın genelinde yeterli sayıda doktor ve saglık personali ne yazık ki yok. Bu yuzden hastanelerde herhangi bir hastalıgınız icin randevu istediginiz zaman, uzun bir sure beklemeniz gerekebiliyor. Bu sure zarfında zaten kendı kendinize iyilesiyorsunuz. Daha onemli bir seyler icin hastaneye gıttıginizde ise, kalp, beyin, rontgen, mr vs… ciddi ciddi iki yada uc ay sonrasına gun verebiliyorlar. Maalesef ki dalında profesyonellesmis kisileri de bulmak cok zor. Hal boyle olunca, ozel doktorlar burada saray gibi evlerde yasayabiliyor.

Egitim konusunda da durum faklı degil. Derslerin icerikleri, egitim metodları hakkında detaylı bilgiye sahip degilim ama sınıflar biraz kalabalık, ve yeterlı sayıda ogretmen ne yazıkkı yok, devlet krizi bahane edip yeni atamalar yapmıyor. Krizin yavas yavas gectigi, ekonominin iyiye gittigi soylense de, egitim ve sagligin tekrar eski gunlerine donmesıi baya bir zaman alacak gibi.

12.Son olarak soylemek istedigin, Ispanya’ya gelmeyi dusunenler icin yada sektore yeni atilanlar icin tavsiyelerin neler ?

Sektore yeni atılacak gencler, ATILMAYIN 🙂 . Efe’nin onceki yazılarında meslegın artıları eksilerini anlatan Sektöre girmeden..‘i elli kere okuyun 🙂 . Bizim meslek gercekten zor. Ya asık olacaksın bu meslege yada hic eline bıcak almayacaksın, ortası yok cunku cefası cok.

Ispanya’ya gelmek isteyenler, umarım yukarıda yazdıklarım biraz olsun size Ispanya’da kı genel durum hakkında bilgi vermistir. Ispanya’ya tatil icin gelip bir iki hafta denizin, gunesin tadını cıkartmak, bol bol deniz mahsulleri yemek, bol bol bira icmek sahane. Gercekten kusursuz bir ulke bunları yapmak yada ibiza da bir hafta aralıksız suren white party’lerde eglenmek. Kulaga cok hos gelıyor ama yerlesip burada yasamaya basladıgınızda inanın Turkıye’den farklı degıl.

Umarım keyıfle okumussunuzdur.

Iyı sanslar.

Brisbane, Avusturalya’da yasam

Bu yazida sorularimizi yanitlayacak olan Aykut Kalmaz, ailesiyle birlikte Brisbane, Avusrutalya’da yasiyor. Eski arkadaslarimdan olan Aykut’da benim gibi yurt disinda yasamayi secenlerden. Buyrun kendi kaleminden okuyalim ;

1. Merhaba Aykut, bize biraz kendinden bahseder misin ?

Merhaba, Turizm Otelcilik lise ve universite mezun olduktan sonra, son 10 yilimi Rusya, Ukrayna ve Polonya’da yasayarak gecirdim, kulturel yemekler ve kulturel aliskanliklar uzerine arastirmalar yaptim, son olarak Avustralya’nin Brisbane Sehrinde yasiyorum, (BrizbIn) Rivercity nehir sehri olarak bilinen Brisbane.

Screen Shot 2017-05-13 at 3.31.59 PM

2. Asciligi secme kararini nasil verdin ?

Rahmetli babam bizi disari yemege cikardigi zaman iyi yemek nasil yenir, nasil servis edilir bunlari ogutlerdi, yemek pisirme ve tuketim aliskanliklarimiz benim icin hep bir arastirma konusu ve hobi oldu, bu vesileyle liseyi Anadolu Turizm Otelcilik Meslek lisesinde okumaya karar verdim ve o yonde yeteneklerimi gelistirmeye basladim. Ascilik bolumunu bitirdikten sonra ogrenimime yine Turizm Otelcilik uzerinden devam ettim, cesitli zorunlu stajyerlik deneyimlerim oldu, bunlarin geneli 5 yildizli otellerin mutfak bolumleriydi, ondan sonra da ascilik benim icin meslekten daha cok yasam bicimi oldu.

3. Suan bulundugunuz ulke ve calistiginiz otel / restoran ile ilgili bize biraz bilgi verebilir misin ?

Avustralya cennetten bir kose diye tabir edebilecegimiz bir ulke veya kitap diyebiliriz. Nufusun cogunlugu kiyi seridini cemberleyecek sekilde yasiyor. Burdaki insanlar tam anlamiyla vejetaryanligi bir hastalik olarak goruyorlar ve milli gelenek haline gelmis bir Mangal kulturleri var.Bunu tesvik edecek cesitlilikte et bulmaniz mumkun. Devlet butun parklara elektrikli veya odun atesli mangal techizatini kurmus, bunu bir devlet hizmeti olarak ucretsiz vatandaslarina sunuyor. Dunyanin en fazla kisi basina et tuketimi ozellike Avustralyalilar gununde (ulusal bayram) oluyor . Avustralyadaki ascilik deneyimim, burdaki sartlarin farkli olmasindan oturu, cesitlilik gosterdi, oncelikle Fransiz Pastanesinde firinci olarak bir sure calistim, calisma prensibi bizim Turkiye’de ki alisik oldugumuz duzenle ortusmuyor. Daha cok hazir gida ve endustriyel urunler kullaniliyor, bunu biraz yadirgadim sonra maalesef alistim. Daha sonraki isimde Avustralya ve Etihad Havayollarinin ucak ici yemeklerini hazirlayan bir catering firmasinda Helal yemekler yapilan bolumunden sorumluydum. Avustralya temizlik ve hijyen konusunda okullarda mufredat olacak derecede kapsamli ve denetimli, en ufak detayina kadar dusunulmus yiyecek icecek sektorunun guvenligi..Hizmet sektorunde maaslar genellikle saat olarak hesaplaniyor. Baslangic seviyesi bir asci yaklasik olarak 24 Aud (Avustralya Dolari) kazaniyor ve haftalik ortalama 37.5 saat calisiyor.Ogle yemeginiz calisma saatinden sayilmiyor ve size odeme yapilmiyor.Bunun yaninda olanaklar oldukca esnek, iyi bir asci yillik ortalama 70-80bin Aud kazaniyor. Haftasonu ve tatil gunleri muazzam ucretler kazanilabiliyor, ornek vermek gerekirse eger tatil gunu calisiyorsaniz ve 3. dereceden bir asciysaniz saat ucretiniz 55 dolardan basliyor ve duruma gore artiyorda.. Para kazanma kismi guzel ama harcama kismi icin ayni seyleri soylemek biraz guc olabilir, hizmet sektorunde calisan insanlarin yasadigi stresi dusunecek olursak bir cok asci sigara iciyor, ve Avusturalya sigaranin belki de dunya da en pahali oldugu ulke. Bir paket Marlboro 70 dolar civarinda!Hayat masraflarindan bahsetmek gerekirse; burda hayatiniz aylik planlamiyorsunuz, haftalik planliyorsunuz. Maasinizi haftalik aliyor, odemelerinizi haftalik yapiyorsunuz. Brisbane icin konusmak gerekirse, kiralar degisken ama ben size ornek olarak 2+1 apartman dairesi haftalik kirasi ve masraflarini belirtecegim; ortalama 350-400 dolar civarina, havuzlu bir site icersinde ev tutabilirsiniz. Ulasim biraz sikintili, mesafeler uzak, belediye otobusleri 3 Aud, tek binis ve eger mesafe uzunsa fiyat 8 Aud’a kadar cikabiliyor. Araba almak en mantiklisi, benzin ucuz, arabalar ucuz. Uber’de sehir ici ulasim icin uygun cunku arabanizi park etmek istiyorsaniz ciddi ciddi dusunmeniz gerekebilir.. bazi park yerleri 19 Aud’dan basliyor. Dunyanin en pahali park ucretleri Brisbane da olabilir.Aile olarak yasiyorsaniz 2+1 ev mantikli, tek basiniza yasayacaksaniz oda tutmak en uygunu 150-200 arasi cok donanimli evlerde oda tutabilir ve para biriktirebilirsiniz . Mesai saatleri az oldugundan oturu ek isler yapip ekstra gelir getirmekte mumkun.

Screen Shot 2017-05-13 at 3.32.48 PM

4. Yurt disina hangi yolla ciktiniz, is bulma ve vize sureciniz nasil isledi ?

Esimin doktora yapmasini gerekce gostererek vizeye basvurduk ve 5 yillik oturum vizesi aldik. Yukseklisans ve doktora icin Avustralya’ya geliyorsaniz sure kisitlamasi olmaksizin tam zamanli, sinirsiz calisma hakkiniz oluyor, aslinda en mantiklisi kalifiye gocmenlik yolunu takip ederek gelmek fakat o surec biraz uzun surdugunden biz tercih etmedik.  Vize sureci 15 gunden kisa oldu, is bulmak suan icin cok kolay gorunmuyor fakat asci olarak her zaman secenekler mevcut. Is bulmak icin Gumtree en hizli yol. Hizmet sektorunde calisacaksaniz. is bulmak icin diger bir secenekte CV nizi bastirip tek tek restoranlari gezmek. Illaki birisi size geri donus yapiyor. Ulke disindan basvuru yapiyorsaniz, seek‘da gecerli bir is bulma secenegini ustelik bu vesileyle sponsor vizesi’de bulabilirsiniz. Is ilani kafaniza yatarsa telefona sarilip is hakkinda bilgi alabilir ve aradiginiz kisiyle muhabbet edebilirsiniz. Burda isler boyle yuruyor, kriket macindan, rugby macindan bahsediyor insanlar birbirlerini arayip.Burada insanlar oldukca dost canlisi.

5. Suan calistiginiz ulke ile Turkiye’yi meslek kosullari acisindan kiyaslayabilir misiniz ?

Avustralya ile Turkiye’de ki mesleki kosullari karsilastirmak epey uzun bir liste yazmama sebep olacagi icin kisaca ; Calisma kosullari esnek, insanlarin size davranislari kabuledilebilir olcude, maaslar ve izinler tatmin edici olcude.

Streets-Beach-01

6. Suan yasadiginiz ulke ile Turkiye arasinda sosyal yasam farklari neler ?

Devlet parklarinda mangal yapmanizi, dus almanizi ve tuvalet ihtiyaclarinizi giderebileceginiz ucretsiz olanaklar sunmus. Bunun yaninda Brisbane’da devletin yapmis oldugu kocaman bir plaj mevcut ve ucretsiz. Turkiye’de ki 5 yildizli otelin havuzu ve plajini aratmayacak sekilde ve tum olanaklar dusunulmus. duslar ve tuvaletler tertemiz. Icme suyunu belirli bolgelerden siselerinize ucretsiz olarak dolduruyorsunuz, etinizi marketten alip mangallarda ucretsiz pisirip yiyorsunuz, sosyal yasami tam anlamiyla Avustralya da yasayabiliyorsunuz. Brisbane Sydney kadar hareketli degil, aile yasamina uygun sekilde sosyal yasam olanaklariniz daha cok.

7. Bulundugunuz ulkede ki mutfak kulturu ve yemekler hakkinda bizi biraz aydinlatir misiniz ?

Kultur Avustralya icin biraz bolunmus diyebiliriz ama genel kabul gormus bir BBQ gelenegi mevcut, fish and chips hemen hemen her yerde mevcut, bunun yaninda kebapcilarda var. Yemek yeme kulturu biraz degisik cunku yasayan insanlar cok uluslu. Mesela Hintlilerin yasadigi bir bolgede izgara restoran acarsaniz batmaniz sozkonusu olabilir 🙂 ..Kisaca tum ulkelerin mutfaklarindan ornekler bulmak mumkun.

Screen Shot 2017-05-13 at 3.33.26 PM

8. Vergiler, zorunlu masraflar ve genel anlamda hayat pahaliligi ile ilgili bizi aydinlatir misin?

Avusturalya pahali bir ulke cunku yeterli nufus yok, Avrupa’dan, Amerika’dan epeyce uzakta. Vergiler ise yillik kazanciniza gore degisiyor. Kazanciniz 45bin dolarin altindaysa verginin tamamini yil sonunda devletten geri alabiliyorsunuz. Vergi iadesi olanaklari cok genis kapsamli, zorunlu masraflar ise cok goreceli.. Market alisverisleri pahali ama yerel pazarlar ve marketlerin yerini biliyorsaniz bu bir sorun olmaktan cikiyor. Sebze meyve super marketlerde cok pahaliyken, yore pazarlarinda ve dukkanlarda cok ucuz olabiliyor.

9. Bulundugunuz ulkede ki saglik ve egitim kosullari nasil ?

Burda egitim kazanc kapisi olmus durumda diyebiliriz. Yurtdisindan gelen hemen hemen herkes bu yolla bu ulkeye giris yapiyor o nedenle egitim sektoru cok kapsamli. Saglik yonunden ayni seyleri soylemek isterdim ama ne yazikki cok iyi degil. Bir hastaliginiz oldugunda size bakacak olan ucretsiz doktor tam anlamiyla sizin istediginiz bilgiye sahip olamiyor, o yuzden ucretli hastanelere gitmek durumunda kalabiliyorsunuz.

10. Bulundugunuz sehirde toplu tasima ve gorulmesi gereken yerler hakkinda bilgi verebilir misin ?

Toplu tasima pahali, uber daha ekonomik diyebiliriz ozellikle mesafe kisaysa.. Gorulmesi gereken yerler ; Gold Coast ve Sunshine Coast, 250km capindaki kiyi seridi gorulmeye deger. Byron Bay ise hippilerin ve surf yapanlarin vazgecilmezi.. Brisbane kuzeyinde Sunshine coast populerlikten ziyade daha cok  karavanlarla kamp yapilan, dogasiyla cenneti andiran bir yer, hos neresi degil ki! Hava sartlari eger firtina degilse tabiki~

Screen Shot 2017-05-13 at 3.36.10 PM

11. Gelecekte kendinizi nerede goruyorsun ? Turkiye’ye donmek yada baska bir ulkeye gecis yapmak gibi planlariniz var mi ?

Gelecek icin burda kendi capinda ufak bi izgara restaurant acip sous vide boutiqe tarzi bir girisimde bulunabilirim, insanlar degisik tatlar tatmak icin 250-300km yol gidebiliyor bunlar cok normal burdaki insanlar icin. Suan icin ulke degistirmek gibi bir planimiz yok, Brisbane’den oldukca memnunuz.

12. Son olarak soylemek istedikleriniz, onerileriniz neler ?

Avustralya gezip gorulmesi, sonra yasanmak isteniyorsa yasanilmasi gereken bir yer.Oldukca sakin bir yasam var burada, Avrupa ve Turkiye gibi dusunulmemeli, bunaltici olabiliyor beklentiye gore ama bence sahane bir ulke. coluk cocuk buyutmek icin en ideal yer Yada 5-10 yil hirs yapip ciddi paralar kazanilip istenilen ulkeye gidilip daha farkli yasanabilir.

Umarim keyifle okumussunuzdur.

Iyi sanslar..

Kazakistan’da yasam

Yillar once Dubai‘ye geldigimde pek cok degerli sef taniyacagima ve hatta arkadas olacagima dair bir fikrim yoktu. O isimlerden biri gecen yil Kazakistan’a tasinma karari aldi, hal boyle olunca sektorden birinin agzindan Kazakistan’i dinlemek iyi bir firsat olur dedim ve sorulari yonelttim..

Almaty, Kazakistan Ritz Carlton otelinde Sous Chef olarak Turkiye’yi temsil eden Yalcin Arslan’in anlatimiyla ;

1.Yalcin, biraz kendinden ve kariyerinden bahseder misin ?

1991’de Mengen Bolu’da dunyaya geldim. Ascilik ogrenimimi Bolu’da tamamladiktan sonra Istanbul Divan Otel ve Grand Hyatt Otelde calistiktan sonra Dubai Grand Hyatt’a transfer oldum. Bu transfer ayni zamanda gerek kariyerim gerekse kisisel gelisimim acisindan donum noktasi oldu. Grand Hyatt Dubai’de 2 yilimi tamamladiktan sonra, unlu Versace markasinin Dubai’de ki otel projesi beni cok heyecanlandirdi ve kendimi acilis ekibinin bir parcasi olarak buldum. Cok degerli isimlerle bu otelin acilisini yapmak ve kazandigim deneyimler benim icin cok faydali oldu. Sonrasinda 2016 yilinda Almaty Ritz Carlton’dan aldigim teklif gerek Ritz Carlton markasi, gerek pozisyonum acisindan karsi konulmazdi ve boylelikle Kazakistan maceram da baslamis oldu.

2.Kazakistan’a yerlesme kararinda etken olan faktorler neler ?

Ritz Carlton markasinin sektorde ki yeri ve durusu, bu markayi cok ozel kiliyor.Gunun birinde bu markayida CV’me eklemek hayallerimden biriydi. 2013 yilinda acilan Almaty Ritz’ide o tarihten bu yana yakindan takip ediyordum. Oyle zannediyorum yeni bir dil ogrenmenin heyecanida beni Kazakistan’a iten faktorlerden. Kazakistan’in bu cografyanin hizla gelisen ulkelerinden olmasi ve bu gelisimin parcasi olmakta bana zorlu bir sinav gibi geldiki, bireysel gelisimim icin faydali olacagini dusundum.

3.Varisindan sonra ne gibi zorluklarla karsilastin ?

Sponsor vizesi ile geldigim icin, gelisim evrak isleri acisindan cok zor olmadi, nitekim geldikten sonra da ev tutmak, sisteme adapte olmak gibi zorluklar yasamadim. Dubai’den sonra Kazakistan’da ki iklim kosullari ve ulkenin resmi dilleri olan Rusca & Kazakca biraz zorlayici. Kazakca biraz Turkce’ye benziyor fakat Rusca tamamiyle farkli bir dil ve bende hala ogrenme surecindeyim. Yinede biraz Turkce, biraz Ingilizce ile bu zamana kadar idare edebildim.

4. Kazakistan’da turizm ve restorancilik hakkinda ne dusunuyorsun ?

Ulkenin turizmide kendisi gibi ciddi bir gelisim gostermekte, dunyanin onde gelen turizm markalarini ve yine pek cok ulkenin mutfagindan ornekler bulmak mumkun fakat Kazaklar ete olan duskunlukleriyle genelde Steak House’lari tercih ediyorlar.Onumuzdeki yillarda bolgenin dahada iyi bir konuma gelecegi suphesiz.

5.Turkiye ve Dubai ile kiyasladigin zaman Kazakistan’da ki yasamini nasil buluyorsun ?

Turizm sektorunde calisanlar is yerinde zaten yeterince stress altinda oluyor o anlamda ulkenin ne kadar rahat oldugu, trafik seviyesi, sosyal yasam vb. faktorler onemli. Kazakistan’i huzurlu buluyorum, onun haricinde Dubai’den sonra havaninda burada cok daha temiz ve bol oksijenli oldugunu gormek mumkun ki buda benim icin bir avantaj.

6.Kazakistan’da calisma kosullari ve sosyal yasam dengesi nasil ?

Burada da hemen her ulkede oldugu gibi Turizmcilerin calisma saatleri bir hayli fazla, yinede herkesin iki gun izin kullaniyor olusu meslegi biraz daha insani kiliyor.

7.Kazakistan mutfagi, yemek kulturu ve yaygin tadlar neler ?

Et urunleri Kazak mutfaginin vazgecilmezi. Hemen her yemekte dana ve at eti bulmak mumkun. Halkin geneli Musluman oldugu halde domuz etide yaygin. Hamur isleri ve mantilarida Turkiye’yi aratmiyor.

8. Hayat pahaliligi ne durumda ?

Yaz aylarinda yerli uretilen tum sebze , meyveleri taze ve ucuz bulmak mumkun.Kis aylarinda ise uretim duruyor ve ithal urunler pazara girmeye basliyor. Dolayisiyla kis aylari fiyatlar pahalilasiyor. Gelirinizin %10’unu vergi olarak veriyorsunuz, petrol ve petrol urenleri oldukca ucuz. Nufusun genc olmasi sebebiyle sosyal yasam ve gece hayati cok yaygin. Bunun maliyeti ise pek cok ulkeye gore daha ucuz. Ev kiralari semtine gore cok degiskenlik gosteriyor fakat en pahali semtte dahi 1700 try civari kira ile ev bulmak mumkun. Toplu tasima yaygin o anlamda Dubai’den cok daha iyi.

9.Egitim ve saglik kosullari ne durumda ?

Egitim sistemi Turkiye’ye kiyasla cok ilerde..Genc ogrencilerin en az 3-4 dil konustuguna sayit oluyorum. Saglik sistemi ise henuz gelisme asamasinda, 2000 li yillarin Turkiye’si denebilir. Okullarda Rusca ve Kazakca zorunlu, Ingilizce ve Turkce egitim veren okullarda var.

10.Son olarak Kazakistan’a gelmeyi dusunenler yada meslege yeni girenler icin soylemek istedikleriniz neler ?

Yurt disina cikis zorlu bir surec, bu surece, getirileri ve goturulerine hazirlikli olmak gerek. Acik goruslu olup hedeflerinizi koyup ona gore ilerlemelisiniz.Her ulkenin kendine gore arti ve eksileri var, ne istediginizi bilmek onemli. Kazakistan guvenli, bariscil ve stresten uzak bir ulke. Gelisme halinde olusu ve akabinde dogan firsatlari degerlendirebilmek cok onemli.

Yalcin kariyerine ne kadar daha Kazakistan’da devam eder orasi bilinmez ama sizler icin aydinlatici olacagina inandigim cevaplari icin tesekkurler. Yolunuz duserse elinden yemeyi unutmayin.

Iyi sanslar..

Dubai’de yasam..

Dubai’de nasil is bulunur ? Dubai’de yasam sartlari nasil ? Ve Dubai’de sizi bekleyenler uzerine bir yazi..

Orta Dogu ulkelerinden “Birlesik Arap Emirlikleri”ne bagli olan Dubai Emirligi 1969’da bulunan petrole kadar balikcilik ve inci ticaretiyle gecimini saglayan ufak ve ekonomik anlamda kotu durumda bir yerdi.Petrolu bulan Ingiliz ve Amerikalilar 1969’dan gunumuze diger orta dogu ulkelerinde izlemedikleri bir strateji ile Dubai’yi ihya ettiler. Bu gelisme sureci Dubai’yi cazibe merkezi haline getirirken, dunyanin pek cok ulkesinden insanlarada is kollari yaratti.. 1833 yilinda 800 nufusu olan Dubai gunumuzde sadece %18’i yerli olmak uzere 3 milyon nufusa sahip. Nufusun %82’si ise “expat” diye tabir ettigimiz gurbetcilerden olusmakta.

999831_400908056685776_735248746_n

Gelir vergisi olmayisi, faizlerin cok dusuk olusu, son derece guvenli olmasi, her gecen gun gelisen projeleri ve ekonomisiyle dunyanin dort bir yanindan insanlara daha da cazip hale gelen Dubai, Islamik Monarsi ile yonetiliyor olsa bile diger orta dogu ulkelerine nazaran ozgurluklerin ve insani degerlerin on planda oldugu bir emirliktir.

Cok uluslu hale gelmis bu emirlikte, hangi dil, din ve irka mensup oldugunuzun bir onemi yoktur.

Nufusun buyuk kisminin Sponsor Vize’si ile burada yasadigi ve 2020 yilina kadar 1,5 Milyon gocmen daha gelmesi planlandigi dusunuldugunde hangi sektorde calisiyor olursaniz olun, Dubai’de size gore bir is bulunacagi kesindir. Gerek sirketlerin kendi kariyer sayfalari uzerinden, gerek www.indeed.ae  gibi yardimci sitelerden faydalanip, basvurularinizi gerceklestirebilirsiniz. Unutmadan Dubai’de resmi dilin Arapca ve Ingilizce oldugunu soylemekte fayda var yinede Ingilizce tek basina yeterli olmakta.

Dubai’de bol olan is imkanlarinin yani sira, lojman, ulasim, vize ve ucak bileti masraflari, saglik sigortasi vb. seylerde genelde is veren tarafindan karsilanmakta. Kariyer seviyenize gore cocuklariniz okul masraflarinin dahi is verenler tarafindan karsilanmasi, yilda ort. 40 gun yillik izin ve Turkiye’ye gelis gidis biletlerinizin dahi is verenler tarafindan temin edilmesi Dubai’yi cazip kilan diger artilardan.

Emirlige gocmen olarak gelen herkesin gecmesi gereken mecburi saglik testleri, zorunlu asilar vb. denetlemelerde yine insana verilen degerin bir gostergesi..

Dubai’de gecirdigim 4 yili askin surede en ufak bir guvenlik zafiyetine taniklik etmedigim gibi, trafik kazasi, yangin vb. ufak tefek haberlerin disinda da rahatsiz edici bir seye rastlamadim. Evinizin, arabanizin kapisini dahi kitlemenize gerek kalmadan, saatin, giyinme tarzinizin, cinsiyet ve irkinizin bir onemi olmadan rahatca yasayabileceginiz bir sistem.

downloadHic mi kotu tarafi yok ? diye dusunmeyin sakin ;

  • Iklim kosullarinin cok kurak olmasi ve yazin 50 dereceyi bulan hava sicakligi
  • Klimaya bagimli yasamak
  • Hayat pahaliligi
  • Ekonomik bazda siniflar arasi ucurum
  • Vatandaslik vermiyor olusu
  • Hic bir emek harcamadan zengin olmus yerel halk ve egolari

Gibi zamanla insani rahatsiz etmeye baslayan kotu taraflarida var, tabi bunlarin hic biri Dubai’nin halen en yasanilasi yerler arasina girmesine engel teskil etmiyor.

Birlesik Arap Emirlikleri’nin para birimi olan AED ( Arap Emirlikleri Dirhemi) ben bu satirlari yazdigim sirada 0.97 TRY degerinde.. AED – USD kurunun sabit oldugunuda soylemekte fayda var.

Gunluk ve aylik harcamalara ornekler :

Mc.Donalds Menu : 25-30 Aed

Starbucks Kahve : 18-23 Aed

Normal bir restoranda yemek : 60-100 Aed

Elektrik – Su – Klima fatura gideri : 600 – 1500 Aed (aylik)

Ev internet baglantisi : 270-350 Aed (aylik)

Telefon : 10gb.Internet 200 Aed, 100 dakika, 100 sms 100 Aed (aylik)

Toplu Tasima : Ort 5 Aed ( her kullanis icin)

Taksi : 10 km. icin ort. 25 Aed

Benzin : 1lt. 1.9 Aed

Araba Fiyatlari :

Nissan Altima 2017, 78.000 Aed 2010, 20000 Aed

Toyota Yaris 2017, 55.000 Aed 2010, 16000 Aed

Mercedes A Class 2017, 150000 Aed 2013, 90000 Aed

Araba Kredisi : 50000 Aed, 5 yil geri odemeli 55000 Aed.

Ev Kiralari :

Studyo : 3000-4000 Aed (aylik)

1 + 1 : 5000-9000 Aed (aylik)

2+1 : 7000-12000 Aed (aylik)

1 kg. Tavuk : 25-35 Aed

1 kg.Kiyma Avusturalya mensei : 30 Aed

1 lt. Sut : 4,75 Aed

1 kg. Salatalik : 4-7 Aed

1 kg. Domates : 4-50 Aed

H&M T-Shirt : 30-50 Aed

Levis Kot : 400-600 Aed

Iphone 7 : 2700 – 3000 Aed

Macbook : 3000 – 10000 Aed

Gezilip, gorulmesi gerekenler ;

burjkhalifaDubai Mall, Burj Khalifa ve su gosterileri : 1200 Magaza ile dunyanin en buyuk kapali alisveris merkezi, 128 kat, 830m. yuksekligiyle dunyanin en uzun binasi ve dunyanin en gorkemli su gosterisini birlikte deneyim edebileceginiz bu kompleks, Dubai’ye gelen ve yasayan herkesin ugrak noktasi.

palmisland

Palmiye Adasi : Dunyanin insan eliyle yapilmis en buyuk adasi, uzerinde yuzlerce yerlesim, 10 civari super luks otel, pek cok kafe, restoran ve beach club barindirmakta.

thewalk

JBR & The Walk : Dubai’nin Nisantasisi, jet sosyetenin, zengin capkinlarin ve her turden insanin ugrak noktasi 🙂

miracleMiracle Garden : Sadece kis sezonunda acik olan bu cicek parkin, ziyaret etmeye deger guzellikte bir deneyimi size sunacagindan supheniz olmasin.

bluewater

Blue Water & Dubai Eye : JBR’in bitiminde insaasi halen devam etmekte olan, dunyanin en buyuk donme dolabi. 2017’nin sonunda acilmasi planlanmakta.

goldsouk.jpegGold Souk : Dubai’nin eski yerlesim yerinin ortasinda kalan altin pazari ve carsi. Goz buyuleyici Hint altinlarini gormek, eski inci avi tekneleriyle ufak bir tura cikip, Dubai nostaljisi yasamak mumkun.

burjalarab.jpeg

Burj Al Arab : Acilisindan bu yana misafirlerine sundugu luks imkanlarla adindan 7 yildizli otel olarak soz ettiren Burj Al Arabi, hemen yaninda ki halk plajinda keyif yaparak gozlemlemek mumkun.

dubai parksDubai Parks & Resorts : Disneyland mantigiyla insa edilmis bu tema parki Legoland, Bollywood park, Motion gate gibi ucretli parklarin yaninda Riverland gibi ucretsiz girisi olan ve Avrupa mimarisi ile colun ortasinda size farkli bir deneyim yasatan parklar grubu.

mamzar

Al Mamzar : Dubai’nin diger bir emirlik olan Sharjah ile sinirinda yer alan bu park, dogal ve yapay koylari, dogal guzelligi ve mangal yakmak icin ozel ayrilan kisimlariyla tam Turk isi 🙂

Sonuc ;

Yazin dayanilmaz sicaklarini, gorgusuz yerlilerini ve hayat pahaliligini saymazsak, keyifle yasanilacak bir kent Dubai. Turist olarak gelmeyi mantikli bulmasamda, gocmen olarak gelirken is vereninizden alacaginiz kontratinizi incelemenizde fayda var. Kafaniza takilan sorulari yorum olarak iletmekten lutfen cekinmeyin..

Iyi sanslar..

Amerika’ya varis ve sonrasi..1

Bu yazida macerayi bir adim ileri tasiyor ve Amerika’ya gidis tarihiniz netlestigi andan itibaren, varisiniz ve sonrasinda sizi bekleyen deneyimlerin uzerinde duruyor olacagim.

Elbette bu deneyimlerin pek cogu, gideceginiz eyalete, calisacaginiz kurulusa, size ve sansiniza gore degisiklik gosterecektir. Ozellikle turizmciler icin ve benimde tercih ederek gittigim cennet niteliginde olan Florida odak noktamiz olacak.

Daha once ki yazim olan Amerika’ya nasil gidilir ?‘de bahsettigim uzere sponsorunuzun yetkili acenta olmasi halinde aradiginiz is kriterlerini belirlerken sirketin lojman saglamasi, toplu tasimanin yogun oldugu bir eyaletin secilmesi vb. hayati kolaylastiracak imkanlar goz onunde bulundurulabilir. Benim gibi ne olursa olsun, yeter ki gideyim diye dusunurseniz ozaman onemli olan noktanin ayak basmak oldugunu saniyorsunuz demektir…ki cok yanlis bir sani oldugu deneyimle sabittir 🙂 Onemli olan gidebilmek degil, esas macera ve zorluklar gittikten sonra basliyor.

Amerika’da pek cok sey eyaletten eyalete degismektedir..Buna kanunlarda dahil olmak uzere, hayat pahaliligi, sektorunuzu ilgilendiren faktorler vb. liste uzar gider. Dolayisiyla eyalet tercihinizi yapmadan once, gideceginiz yerin dogal guzelliklerini veya unlulugunu sorgulamak yerine ,sektorunuze iliskin detaylari ve hayat pahaliligini arastirip ona gore tercihte bulunmak en saglikli olanidir. Bu anlamda turizm soz konusu oldugunda Florida, ekonomi,finans soz konusu oldugunda New York, teknoloji soz konusu oldugunda California ornek olarak verilebilir.

Gidis tarihiniz netlestigi andan itibaren sayet isvereniniz size kalacak yer saglamiyorsa oyleyse gecici kalacak yer bulmak onceliginiz olmali. Bu amacla yararlanabileceginiz pek cok internet sitesi olmasina karsin en yaygin olani craigslist’tir. Bu site uzerinden paylasimli oda veya ev bulmak mumkundur. Ilanlara cevap verip, durumunuzu izah edip, gider gitmez basinizi sokacak bir yer bulmus olursunuz. Yine gideceginiz eyalet ve ineceginiz hava alanina gore degismekle beraber, taksi bulmaniz dahi cok guc olabilir..Ornegin benim gittigim Orlando Fl. yilda 2M civari turist almasina karsin hava alaninda taksi barindirmaz, otobus saatte bir belki, metro zaten yok. O nedenle  taksiyi dahi onceden internet uzerinden ayirttirmak mantikli olacaktir.

Kalacak yerinizi ve oraya nasil eriseceginizi belirledikten sonra yapilmasi gereken ilk resmi isiniz Sosyal Guvenlik Numarasi basvurusu yapmaktir..Bu numaraya sahip olmadan calismaya baslayamazsiniz.. Bu basvuru sosyal guvenlik ofislerinden bizzat yapilmak zorundadir. Sosyal guvenlik kartinizin adresinize posta yoluyla gelmesi ort.1 haftayi bulur.Bu surec cevreyi tanimak icin guzel bir firsattir.. Gitmeden once internet uzerinden bu ofislerin yerlerine bakmakta mantikli bir hareket olacaktir. Ornegin yine Orlando’da saat basi olan otobusler cok yavas ve zikzaklar cizerek ilerlediginden aslinda yuruyerek bile daha hizli gidebileceginiz zamanlar olacaktir. Ofisin calisma saatlerini iyi ogrenmekte mantikli bir hareket olacaktir..Benim basima gelen ornek ; aslinda 10 km olan mesafeyi otobusler ve aktarmalarla aldigim 2,5 saatin ardindan aslinda ofisin o gun bilmem ne tatili nedeniyle kapali olmasiydi.

Ikinci ve yine en onemli yapilmasi gerekende telefon hatti almak.. Bu konuda size MetroPCS firmasini oneririm. Hemen her eyalette yaygin halde var.Bu firmanin telefonlari sim kartsiz calisir.Ayda ort.50-60 dolar oder herseyi sinirsiz kullanirsiniz.Bu pakete sinirsiz internet ve ev hatlariyla sinirsiz uluslararasi gorusmede dahildir. Cok ucuzuna kacmayip internet ozellikleri biraz gelismis bir telefon almanizi oneririm zira GPS can kurtaraniniz olacak. Amerika’da GPS inanilmaz gelismis durumda, Turkiye’de ki gibi kaybolmalara sebebiyet vermeden köy bakkalina bile eliyle koymus gibi goturur sizi.

Sonraki adimlar eyaletinize gore degismekle birlikte Florida icin saglik testi yaptirmak ve araba almaktir. Gireceginiz saglik testi uyusturucu ve bulasici hastaliklar odaklidir. Dolayisiyla arada bir naturelden yanaysaniz gitmeden yeterli sure once birakmakta fayda var. Mevzu araba almaya geldiginde daha dur n’oluyoruz demeyin sakin..

Florida’da arabasiz yasamak neredeyse imkansizdir. Is yerinize cok yakin oturdugunuzu bile varsayarak , haftada iki gun olan izninizi arabasiz gecirmeniz pek olasi degildir.Cogu mahallede arabasiz ekmek almak bile cok zorlu bir sinav olabilir.Turkiye den ehliyetiniz varsa bu orada yapacaginiz araba alim satim islemleri icin yeterlidir.. Cevrenizde yuruyuse cikip eli yuzu duzgun uzerinde satilik yazan arabalara atlamak mantiklidir.Galerilerde fiyatlar cok pahaliyken, sahibinden 1500-3000 dolar arasi sizi idare edecek bir araba almak mumkundur. Arabayi deneyip begendikten sonra siz sahibine parayi, sahibi size bir kagit parcasini verir ve satis gerceklesir.. Hemen orada sokak ortasinda biter satis.. Sonra o satis belgesiyle plaka merkezlerine gidip hem arabayi uzerinize alir hemde plakanizi cikarttirirsiniz.Eski sahibi kendi plakasini sokmek zorundadir. O arada birde arabanin sigortasini yaptirmaniz gerekirki en kulfetli olan budur..Ustelik bir yil icerisinde ortalama araba bedeli kadar sigortaya odemeniz gerektigide cabasi..Benim basima gelen ornegi baz almak isterseniz ;

Alinan araba – Ford Focus 2004, 2700$

Alim satim bedeli – 500$

Yillik sigorta bedeli-  165$ x 12 ay = 1980$

Bir yil icinde yapilan masraf – 1500$

Bir yil sonunda arabanin ederi – 1500 $

Dolayisiyla arabanin zorunluluk oldugu bir eyalete gitmek, baska bir eyalette toplu tasimaya vereceginiz tutarida hesaba katarak size ort. 3000 $ fazlaya mal olur. Bu para altinizda araba olmasi neticesinde rahatlikla gezip gorebileceginiz yerler, imkanlar vb. eklenince cokta yuksek bir mebla degildir.

Sonrasinda ehliyet burosuna gidip, Turk ehliyetinizi 3 asamali bir sinava girerek degistirmeniz gerekir. Sinav hemen orada basvuru yaptiginiz gibi baslar ucreti ort.80-100 $dir. Ilk asama trafik isaretleri, ikinci asama trafik kurallari, ucuncu asama ise direksiyondur.Gitmeden eyaletin trafik kurallarina goz gezdirmekte fayda var..Trafik isaretleri sinavi ziyadesiyle kolay olsada, trafik kurallari sinavida Ingilizcesi zayif biri icin bir o kadar zordur..Kalirsaniz isaretlerden gecmis olma hakkiniz baki kalir, kurallardan istediginiz kadar her seferi $50 dolar olmak uzere sinirsiz deneme yapabilirsiniz. 3. kalistan sonra cevirmenle gitme hakkiniz vardir.Ingilizcesi iyi bir arkadasi yaniniza alip, gorevliyle birlikte gireceginiz odada sozlu sekilde sinav olabilirsiniz.O sinavida gectiginiz taktirde hemen ofisin onundeki otoparkta kendi arabanizla direksiyon sinavina girebilirsiniz.Temel seylerin haricinde dur isaretlerinde durmayi unutmayin, 3 nokta dönusu uzerine calisin yeter. Ehliyetinizi aldiginiz andan itibaren artik pasaportunuzuda tasimak zorunda degilsiniz.Ehliyetinizi kimlik olarak kullanabilirsiniz.

Araba sahibi olmanin bir diger guzel yanida rahatlikla banka hesabi actirabilmektir. Amerika’da banka hesabi actirmak Turkiye’ye nazaran oldukca zor.Hesabi actirmak icin uzerinize kayitli elektrik, su faturasi, gayri menkul yada araba olmasi gerekmekte. Maasinizi alabilmeniz icinde banka hesabinizin olmasi..Dolayisiyla tum bu isleri ilk ayinizda halletmeniz cok onemli. Giderken yaninizda banka karti ve kredi karti goturmeyi dusunuyorsaniz , calistiginiz bankanin Amerikayla olan baglarini arastirmakla hic ugrasmayin..Uzerinde visa veya mastercard amblemi olan herhangi bir karti Amerika’da dilediginiz sekilde kullanirsiniz. Benim gibi ugrasipta daha gecerli olur diye AmericanExpress almaya calismayin, Turkiye’de de oldugu gibi Amerika’da da hic biryerde gecmiyor! Uzerinizde yuklu miktarda parayla Amerika’ya giris yapmak istemiyorsaniz, parayi hesapta birakip Amerika’dan cekmeyi planliyorsaniz, gunluk islem limitinizin 400$ oldugunu unutmayin..Araba icin 4000$ cekmek 10 gununuzu alir.

Tum bu isleri hallederken burada okudugunuz kadar kolay olmayacagi gercegini aklinizdan cikarmayin. Turkiye’de cok iyi okullara gitmis, cok iyi ingilizce seviyelerine gelmis dahi olsaniz, Amerika’da gunluk konusma dilini ogrenmeniz, konusulanlari anlamaniz, derdinizi onlarin anladigi aksanda anlatmaniz en az 3-4 ay alir.. O nedenle kasmayin, rahat olun 🙂 Ozellikle Florida’ya gidecek olanlar Ingilizce’den ziyade Spanglishce’yi (ispanyolca&ingilizce) ogrenmeye baksinlar..Hele ki esmerseniz hemen herkes sizi latin sanip Ispanyolca konusmaya calisacak, cevap alamadiklarinda ise ne bicim latinsin sen özunu unutmussun tribine girecek 🙂

Sonuc :

Ben Amerika’ya gitmeye calistigim siralarda yukarida cevaplamaya calistigim sorulara hic bir yerde cevap bulamamis, kendin deneyim ederek ogrenmek zorunda kalmistim. Dolayisiyla vermeye calistigim bilgilerin hayat kurtarir nitelikte olduguna emin olun 🙂

Benim sansim, sonradan abim kadar sevecegim Ufuk’la tanismamdi. Ufuk’la buyuk sans eseri tanismis ve hakkini asla odeyemeyecegim sekilde varliginin degerini anlamistim.

Bir sonra ki yazimda is ve sosyal yasamda sizi bekleyen zorluklara deginmeye calisacagim.. Umarim hersey gönlunuzce olur..

Iyi sanslar..

Neden yurt disi ?

Pek cok kisinin kafasini kurcalayan bir soruya cevaplar Neden yurt disi ?

Onceki yazimda Ascilik meslegini secmeyi dusunenlerin kendilerine sormalari gereken sorulari sormus, dilim dondugunce, sektor icinden birisi olarak yanitlamaya calismistim..Halen okumayanlar icin : Sektöre girmeden..

Bu yazida ise bizim sektorden yada diger sektorlerden pek cok kisinin kafasini kurcalayan bir soruya cevap aramaya calisiyor olacagim.. Neden yurt disi ?

Ben Turkiye’den uzaklasma karari aldigimda yil 2010’du, bu planin gerceklesmesi 2012 basina kadar vakit aldi. 2012 nin ilk ceyreginde Istanbuldan , Orlando FL / USA ya dogru yola ciktim, aslinda plan 1 yil kalip Turkiye’ye geri donmekti fakat evdeki hesap carsiya uymadi 🙂 bu yaziyi yazdigim siralar 5 yili biraz asmis suredir yurt disindayim. Orlando ile baslayan macera Dubai’ye uzandi, bu sene olmadi seneye derken 5 yil gecmis. Tabi ilk baslarda olan geri donme dusuncemde cesitli sebeblerden kirilmis durumda. Bu sebebler sizi hali hazirda yurt disina cikmaya (kacmaya..) iten sebeblerle ayni.

Bastan soyleyim bu yazi nasil ciktimdan ziyade neden ciktim ve geri donemedim uzerine olacak, devam yazilarinda ise ‘nasil?’ sorusuna cevap vermeyi planliyorum. Cok yolu oldugu icin biraz zaman alacak kaleme almak.

Ilk once pozitif yonleriyle ;

Neden?

1.Taslar yerine oturmuyor..

Bildigin insanlar, yurudugun sokak, kondugu gune taniklik ettigin otobus duragi, ayni kis, ayni yaz ama artik kendini ait hissetmiyorsun.. Ulkenin gidisati, kulturel basta olmak uzere her anlamda yasanan cokusler, canini acitan ne varsa seni otekilestiriyor. Ses cikartamiyorsun.. Bu degisimin farkina varmis ve ayak uyduramamissan olay bitmistir..

Bir ulkenin fiilen vatandasi olmakla fikren vatandasi olmak arasinda cok fark var.. Artik bi koseye cokup film gibi izlediginde ulkeni, taslar yerine oturmuyorsa ; Yurt disi..

2.Tatli bela Ingilizce..

Bu dili konusmanin  ( ogrenmenin demiyorum cunku Ingilizce bilmek baska bir sey, konusmak baska…) tek yolu var ; Mecbur kalmak! Biz Turk milleti ne yazik ki mecbur kalmadikca ne bir sey ogreniriz, nede bir sey yapariz.. Ne zaman ki 10 senedir ictigin sigarayi alamazsin marketten, ne zaman ki elle gostermek yetmez, ne zaman ki yumurta kapiya dayanir.. Ozaman ogreniriz, konusuruz, yapariz.. Yurt disina ciktiginizda da egitim seviyeniz ne olursa olsun mecburen ogreneceksiniz.. Yani Ingilizce mi konusmak istiyorsunuz ? Yurt disi..

3.AS-KER-LIK

Turk erkeklerinin korkulu ruyasi.. Neden oyle, nasi oyle, oylemi olmali gibi ucu cok yanlis yerlere cikabilecek yorumlarda bulunmak istemiyorum. Sadece sunu soyleyebilirim ;

Askerlik yapmak istemiyor yada bir sureligine ertelemek mi istiyorsunuz? Yurt disi..

4.Bireysel gelisim..

Yurt disina ciktiginizda, hatta bize kulturel anlamda uzak bir ulkeye gittiginizde daha da fazla , yeni dogmus bebek gibi ogrenme sureci basliyor ve butun algilariniz aciliyor.. Hayatta kalma icgudusu ile algilama ve ogrenme gucunuz artiyor, dil ogrenmenin yani sira sizin bireysel gelisiminize faydasi olacak imkanlarin siniri yok. Farkli kulturleri deneyim etme, yeni tadlar, yeni hayvanlar, sebze meyveler, yeni havalar, iklimler, mimariler, markalar.. kisacasi sinirsiz! Uzerinizde ki irk ceketini cikarip , dunya vatandasligina adim atiyorsunuz..

5.Kolay erisim..

Turkiye’de gerek vergi gerek icinde bulundugunuz kosullardan oturu erisemeyeceginiz pek cok imkana sahip olabiliyorsunuz.. Begendiginiz arabayi cok daha kolay, istediginiz krediyi cok daha az faizle, dilediginiz yuruyusu cok daha guvenli yapabilirsiniz.. Toplumun hangi kesiminden oldugunuz onemsizlesir, insani deger gormeye baslarsiniz..

6.Aydinlanma..

Bu oldukca derin bir konu yinede hic icerisinde yer almak istemedigim tartismalara girmemek adina yuzeysel anlatmaya calisacagim ; Icinde bulundugunuz gorus,din,dil,irk ayrimlarinin disinda buluverince kendinizi esasinda dunyanin nekadar da guzel oldugu noktasinda bir aydinlanma oluyor.. Esasinda kafanizi yoran seylerin nekadar anlamsiz oldugunu goruyor ve ozunde sadece iki cesit insan oldugunun farkina variyorsunuz..

“Iyi yada kotu.. “

7.Tatil secenekleri..

Turkiye uzerinden pek cok ulkeye ulasim oldukca pahali ve uzak.. Kisa sureli yillik izinlerde cabasi.. Orta doguda ornegin ; 30 gun yillik izin, 11 gun resmi tatiller, birlestirin ce 41 gun yillik izniniz var.Cok uygun fiyatlara pek cok ulkeye rahatlikla gidebilirsiniz.

8.Can guvenligi..

Dubai icin konusuyorum.. Ev, araba kapinizi kitlemek zorunda olmadiginizi, istediginiz saatte, istediginiz kiyafetle, istediginiz yerde olabileceginizi hayal edin.. Gazeteyi, televizyonu actiginizda karsiniza cikan en kotu haberlerin trafik kazasi oldugunu..

9.Mesleki..

Hangi meslek grubundan olursaniz olun yurt disinda kendinizi gelistirme sansiniz cok daha yuksek.. Bunun temel sebebi ihtiyaciniz olan seye erisim kolayliginiz, diger sebebide issizlik olmayisi.. Issizlik olmayan ulkelerde insanlar ayni yerde, ayni pozisyonda 40 sene calisip emekli olmuyorlar..Her daim sirkulasyon, taze kan arayisi ve limitsiz imkanlar sizi bekliyor.. Yogun calisarak, biraz ozveride bulunarak biraz da aklinizi kullanarak kisa surede cok yol katetmek kolay…

10.Ekonomik…

Turkiye temel ihtiyaclar noktasinda cok ucuz bir ulke ve o nedenle hayatin kendisi ucuz, yurt disina ciktiginizda karsiniza cikan fiyatlar insanda sok etkisi yaratiyor fakat kazanciniz da ona gore oluyor.. Ozellikle biraz sabredip mesleginiz de iyi bir noktaya geldiginizde… Sayet Turkiye de maddi sorumluluklariniz veya gelecege dair planlariniz varsa.. Oyleyse bunu yurt disindan idare etmek cok daha kolay.. Amerika da oldugunuzu varsayalim; ortalama bir garson geliri 3000 $. Maasinizin onda birini bile gonderseniz Turkiye de askeri ucrete tekabul ediyor..

Birazda negatif yonleriyle ;

Neden?

1.Gurbet..

Alisma evresi hakikaten cok zor.. Hani cok olayli son verdiginiz iliskinizin uzerinden biraz sure gecince aslinda hersey cok guzelmis gibi gelirde neden bittigini sorgularsiniz.. Iste gurbet duygusuda oyle.. Sizi yurt disina cikmaya iten herseyi zamanla unutup vatan hasreti cekmeye basliyorsunuz..Ailenize karsi duydugunuz ozlemi dile getirmeye bile gerek duymuyorum cunku o hic gecmiyor..

2.Gunluk hayatta cekilen zorluklar..

Ilk gun kalktiniz, baska bir ev, mahalle, semt, sehir, ulkede uyandiniz.. Hani su isteseniz verecek adam yok.. Bakkal Ali, alt komsu Ayse abla, anne, baba.. Kimse yok! Markete gidip su alamazsiniz, abarttigimi sanmayin.. Ilk 6 ay durum budur.. Sonraki 6 ay sevme kismi baslar, 1 yil bitimi tatile gelirsiniz Turkiye’ye bu da pekistirme evresidir cunku sizi kacmaya iten tum nedenler aci aci tekrar carpar yuzunuze! Arada kalir kendinizi hic biryere ait hissedemezsiniz..

3.Kendini yetersiz hissetmek..

Mahallenin havali erkegi veya guzel kiziydiniz belki.. Sairdiniz, yazar.. Pazarlamaciydiniz, sirketin en iyisi… Matematiginiz superdi, sinif birincisi.. Uzgunum, hepsi geride kaldi! Herseye sifirdan baslama zamani ustelik simdi yeniden harcayabileceginiz bi 20 yiliniz daha yok..

4.Hava sartlari..

Biz farkinda olsakta olmasakta bunyemiz yasadigimiz kosullara uyum saglamis oluyor.. 50 derecede yasamayi ogrenmek en az 2 yaz aliyor.. Bu seferde kisin yolunuz dusmesin Turkiye ye!

5.Ilk deneyimler..

Bu enteresan bir konu, basiniza gelene kadar Ingilizceyi cozdugunuzu varsayiyorum.. Gunluk hayatta super idare ediyorsunuz hatta bir sevgili bile yapmis olabilirsiniz.. Allah korusun oldu ya ufaktan bi nezle oldunuz..Hadi gidin doktora anlatin derdinizi 🙂 Gunluk hayatta konustugunuz ingilizcenin disinda bir seviyeye ihtiyac duydugunuz an olay bitmistir..Komedi showa donersiniz.. Ilk doktor, ilk banka hesabi actirma, ilk ev kiralama, ilk araba kazasi ve polis, ilk araba tamircisi en zorlaridir…

6.Zaman kapsulu..

Geride biraktiginiz her sey de sizin gibi degismeye devam eder. Bu degisime taniklik edemezsiniz. Turkiye’ye her gelisiniz de sanki komadan uyanmis gibi olursunuz.Ziyaret sureniz tum degisimi algilamaniza yetmez, giderek daha da yabancilasirsiniz.

7.Bencillik..

Yaninizda sevdikleriniz, aileniz olmadan yaptigin her sey otomatikman kendinizi bencil hissetmenizi saglar. Keske onlarda burda olsaydi, bu ani benimle paylasabilselerdi diye ic gecirir, tam anlamiyla keyfini cikaramazsiniz.

8.Yerlesememe sendromu..

Vatandaslik alamayacaginiz bir ulkeye tasinirsaniz yada gunun birinde donmeyi dusunerek yasarsaniz hic bir zaman yerlesemezsiniz..Yeni bir buzdolabi alirken on kere dusunur ya nasilsa donucem dersiniz.Evinize dilediginiz gibi masraf yapamazsiniz dolayisiyla hic bir zaman eviniz gibi hissetmezsiniz.

Sonuc ;

Yurt disinda gecici bir sure dahi olsa yasamak size zarardan cok fayda saglar. Icine gireceginiz duygusal cokusler bir sekilde kendini toparlar ve sizi daha guclu kilar. En kotu ihtimalle “denemedim” demezsiniz. Hele ki aile kurmayi planliyor ve cocuklariniza parlak bir gelecek sunmayi amacliyorsaniz ; Uluslararasi gecerliligi olan bir pasaport sahibi olarak dogmalarini saglamaktan daha guzel bir baslangic olamaz diye dusunuyorum. Kim bilir belki de yasamaya basladiginiz ulke de taslar yerine oturur..

Iyi sanslar..