Engelsiz sef, Eduardo Garcia

12 yillik kariyerinin ardindan, gecirdigi bir kaza sonucu tek kolununun yarisini kaybeden ve vucudunda ciddi yaralar kalan sef, ayni surecte kanser hastasi oldugunuda ogrenir. Hayat onu yildiramaz! Hepimize ders olmasi gereken muhtesem bir hayat oykusu.. Engelsiz sef, Eduardo Garcia ..

Ben ikiz olarak dunyaya geldim, kardesim ve ben LA County’de yaklaşık bir buçuk ay premature olarak dogmusuz . Dogum sirasinda benim pozisyonum nedeniyle annem oldukca zorlanmis hatta hala bunun şakasini yapar ve ozamandan beri herseyin kendi kontrolunde olmasini isterdin der.

Annem bir İspanyol, öğretmendi ve babamı ergenlige gelene kadar tanımadım, biz dogduktan bir kac hafta sonra Meksika’ya geri dönmus. Kaliforniya’daki bir manevi toplulukta büyüdüm. İnsanlar bana bu toplulukta ne tür bir dini inanis oldugunu soruyorlar, ancak birçok dünya dininin ve inancın bir araya getirilmesi gibiydi: İsaya, Buda’ya, reenkarnasyona ve karmaya eşit derecede inandık. Ben altı yaşındayken, topluluk Güneybatı Montana’daki Corwin Springs alanına taşındı. Yeni mülkiyet Yellowstone Milli Parkı’nın sınırında birkaç kilometrekarelik büyüklükteydi. Her ne kadar bir komün olmasada  her şey ortakti. Yaz boyunca bahçecilikle ugrasirdik , keçilerimiz vardi ve kis boyunca onlarla ugrasirdik.

Sonsuz miktarda enerjim vardi ve  her yerde olabilme gayesindeydim. Bu nedenle sık sık yıkıcı oldum ve okulda cok zorluk çektim. İnsanlar sürekli etrafta sürünmeyi ve tırmanmayı bırakmam için bana bağırıyorlardı. Oturmak ve kitap okumak istemiyordum-dokunabileceğim, hissedeceğim ve parçalayabileceğim bir şey olmasi gerekti. Anaokuldan liseye kadar dokuz okuldan yıkıcı ve isyankar davranışlar yüzünden atıldım. Uyuşturucu kullanmaya, içki içmeye 11 yasimda başladım, Montana tepelerinde gençligimi özgürce geçirdim ve her şey bir macera gibiydi.

Bölgedeki her okuldan atıldıktan sonra, lisede ilk iki yıl boyunca New Mexico askeri okuluna katılma kararı aldım. Orada hayat derslerimi öğrendim, ancak bir buçuk yıl sonra ne yazık ki kovuldum. Bu hayatımdaki önemli bir zamandı. Liseyi ikinci sınıfımın geri kalan kısmı boyunca evde okudum ve sonucunda biraz uslanarak devlet okul sistemine tekrar girdim.1999 ilkbaharında iyi notlarla mezun oldum.

11 yaşında olduğum zaman arkadaşlarımla patates kizarttigimizi hatırlıyorum. Calışan ailelerimiz çoğu zaman meşguldü, bu yüzden yazlar sırasında sık sık kendimize bakmak zorundaydik. Ilk deneme oldukca basarisizdi. Yağ yeterli derecede sıcak değildi, bu yüzden kızartmalar hantal ve tamamen yağ yüklü oldu ama biz onları yedik. Yiyeceklerin nasıl yapıldığını anlamaya basladigim  için vahiyin ilk anı buydu.Yemek yemek zorundaydim ve bunun icin nasil pisirmem gerektigini ogrenmeliydim, bukadar basitti..

Profesyonelce pişirmeye ilk başladıgim zaman tek nedeni bir işe ihtiyacım olmasiydi. 15 yaşındayken yerel bir barda  calismaya başladım tam olarak ne yaptigimi bile bilmiyordum fakat tamamen göz açıcı bir deneyim oldu. Mutfakta bir saat kaldıktan sonra şef bana “Pizza yapmayı öğrenmek istersiniz?” Diye sordu. “Tabii ki!” Diye düşündüm, hayatım boyunca yemek yediğimi fark ettim,  Yemek yemek aslinda cok zengin bir hikaye.Bundan önce, yemekle olan ilişkim “kahvaltı için ne var?” Ya da “Yemekte ne var?” Diye sormanın ötesine geçmemişti. Yemek hazırlamaya başlayınca, “Vay canına, tuzlu, ekşi, tatlı, acı” diye düşündüm. , Baharatlı-bu harika! “Pişirmek bana maaş verme değil, eğlenceli ve tamamen özgürleştirici oldu.

Bu özgürlük ve yaratıcılık hissi benimle kalmıştı ve lisedeyken bir Italyan restoraninda calismaya başladım. O zamanlar şef olan Robert Meadows yaz aylari boyunca oglen yemeklerinin menusunu yapabilir misin? diye sordu. Tabiki “evet! ” diye atildim, O noktaya kadar sadece akşam yemegi pişirmiştim. Menünün çalışmasıyla ilgili bir meydan okuma olup olmadigini düşünmedim sadece denemeye karar verdim. Kasaba kütüphanesine gidip Reader’s Digest’in eski kopyalarında tariflere baktığımı hatırlıyorum. Her sayisinda üç tarif olurdu, kiraz soslu tavuk gogsu tarifini gorup  “Ah, bu kulağa hoş geliyor” diye düşündüm. Ne yaptığımı gerçekten bilmiyordum.

O donemde halen alkol ve uyusturucu kullaniyordum. Sans eseri o yaz balik tutmaya merak saldim ve o yolla kotu aliskanliklarimdan siyrilmaya basladim. Yeni yil geldiginde kararimi vermistim.. Her turlu kotu aliskanliga son!

Pişirme bana ilham vermeye ve kendimi başka şekillerde hissettirmeye başlamıştı. Tutarlı, sağlıklı uyanis yaşamak istedim ve pişirme bunu yapmanın bir yoluydu.

Lise mezuniyetinden sonra, Seattle Sanat Enstitüsünde mutfak okuluna devam etmeye karar verdim. Bu, hayatımın önümüzdeki 16 yılının başlangıcıydı. Çılgınca bir zamandı: üç iş, okul ve  kız arkadaşım arasında, iki saat uykuyla yasiyordum. Okul 06: 30’da başlardı ve çoğu gün ilk  ders boyunca uyurdum ama bir kere yemek pişirmeye başlayınca, harekete geçer, işimle uyanirdim. Genellikle saatim kulağımda uyudugumu hatırlıyorum, bu yüzden alarm beni uyandırdı, otobüse atlar, ve uyudugum icin inmem gereken duragi hep kacirirdim. Fazladan para kazanmak için, sınıf arkadaşlarımın şef ceketlerini utulerdim. Pike Place Market’teki çöp bidonlarından sebze toplardım ve onlardan kendime yemek yapardim. Bu süre zarfında yemek pişirmek ve başkalarını beslemek için büyük bir heyecan hissetmeye başladım.

Okul 21 aydı, oğrenci kredilerinin geri odemesinin mezuniyetten dokuz ay sonra başlayacağını biliyordum bu faturalarımı bir gecede üç katına çıkaracakti o nedenle kendimi desteklemek için oldukça hızlı bir şekilde duzgun bir is bulmaliydim. Saito’s adlı bir Japon restoranında is buldum, ancak restoran endüstrisine bagli kalma fikri beni rahatsız ediyordu ve ne yapacağımı bilmiyordum. Mezuniyetten bir ay önce, eğitmenlerden biri olan Şef Robert Wood, “Eduardo, reddedemeyeceğin bir iş var” dedi. Şehirde Dorothea adlı yat limanında is sirasinda ickili oldugu icin kovulan bir sef vardi.

Neden bilmiyorum bu teklife hayir dedim ve 6 ay daha Saito’da calismaya devam ettim. 6 ay sonra yat limanindan tekrar aradilar, benzeri bir olay olmustu ve yeniden bir sefe ihtiyaclari vardi. Ayni teklifin ikinci kez gelmesini kadere bagladim ve kabul ettim. Sonraki 11 yil boyunda yatlarda calismaya devam ettim ve pek cok ulke gezme firsati buldum. Her gittim ulkede yerel lezzetlerin pesine dustum ve mesleki kulturumu gelistirdim.

2011 yilinin Mart ayinda Montana’ya geri donmek icin isimden ayrildim. Geri gelip kiz arkadasim, ablam ve ikiz kardesimle birlikte Montana Mex adini verdigimiz bir perakende gida sirketi kurdum.Ayni sure zarfinda kiz arkadasimla birlikte acik havada, dogal urunlerle yapilan yemeklerin yer aldigi bir televizyon programi projesine kafa yormaya basladik. Ajanslar bu fikrimizle cok ilgilendiler ve her iki isimizde cok yolunda ilerlemeye basladi.

9 Ekim 2011 de ormanda gordugum bir ayi cesedinin yanina gittim ve bicagimi cikarip inceleme yapmaya karar verdim. Ayiyi olduren seyin gizlice gomulmus ve 2400 voltluk bir enerji kaynagi oldugunu bilmiyordum. Kendime geldigimde sans eseri hala hayattaydim, yarali halde 5 km yuruyup yardim bulabildim. Travma servisinde 48 gun gecirdim ve 19 ay boyunca 21 cerrahi operasyon atlattim. Doktorlar sol kolumun yarisini kesmek zorunda kaldi, karin, gogus, bacak kaslarimin bir bolumu ve 4 kaburgamda alindi. Tum bunlar yetmezmis gibi birde ayni surecte testis kanseri teshisi kondu ve 3 ay sureyle kemoterapi aldim.

eduardo garcia 1

Fiziksel iyilesme surecini atlattiktan sonra, protez kolumla yeniden pisirmeye basladim.

Başlangıçta, her şeyi bırakıp durdum. Kendime, “Tamam, artık mutfak hayatının koşuşuyla o kadar büyülenmiş hızlı bir çocuk olamayacaksın” dedim. Bu benim için bir gerçeklik kontrolü oldu. 100 kilo domatesle uğraşan olamazdım bununla birlikte, başkalarını beslemek için sahip olduğum sevgiyi alabilir , destekleyici ve komuta eden bir role adım atabilirdim.

Pişirme, başka herhangi birşey kadar duygusaldir : Vücut takip edilmelidir, tutku vücudunuzun iç akışına ayak uyduruyor. Kazadan sonra alçak gönüllü bir kontrol geldi ve sevdiğim şeyleri yapabildiğim için çok minnettar oldumu farkettim. Neyse ki, şu anda gevşek, liberal bir şeften daha fazlasıyım. Bir tabagin mükemmel olması gerekmez. Bunun yerine, kusurlu hale getirelim ve bunu neden yaptığımıza odaklanalım: sevdiğimiz ve takdir ettiğimiz insanları beslemek ve onları iyi beslemek.

eduardo garcia 2

“Bugün olmak istediğim kişi her sabah uyanabilisimin doğrudan bir sonucudur ve kendime hiçbir şeyden pişman olmamayi ve her şeyi affettigimi söylemektedir. Hatalarımdan ve yaklaşımımdan, alçakgönüllülük ve egonun doğru karışımı ile her gün yeniden öğrenmeliyim … “

Kaynak : thegreatdiscontent sitesinde yer alan roportajin, Turkce cevirisidir.

Orijinal Roportaj

Amerika’ya nasil gidilir ?

Bu yazida ; Amerika’ya nasil gidilir? Gidis icin hangi yollar izlenir? Surec nasil isler ve maliyeti nedir? sorularina cevaplar veriyor olacagim.

Once ki yazim olan Neden yurt disi ? yi okuduysaniz ve karar verme asamasindaysaniz bu yazida bulacaginiz cevaplar tam size gore..

Amerika pek cok acidan kisa yada uzun donem yasamak icin cazip bir ulke. Gidis yontemleri de Avrupa ulkelerine nazaran daha kolay ve hizli isliyor. Sayet Ingilizcenizi gelistirmek, kariyerinizde ilerlemek, degisik kulturleri deneyimlemek ve hatta yerlesmek istiyorsaniz tam size gore diyebilirim.

1.Basvurulabilecek vize cesitleri ?

  • Work and Travel “J1” kisa donem : Hali hazirda universite ogrencisiyseniz, yaz tatilinizi kisisel gelisiminiz acisindan faydali gecirmek istiyorsaniz bu vize turu size uygun. Turkiye’de yada direk Amerika’da faliyet gosteren acentalar araciligi ile bu vize turune basvurabilirsiniz. Bu acentalar (Turkiye’de daha yuksek) ucretler karsiliginda sizlere gerek is bulmaniz, gerek evrak islerinin takibi, gerekte gidisinizin ve kalacak yerinizin organize edilmesi konularinda yardimci olacaklar. Soz konusu ucretler ilk etapta kulaga fazla gelsede, Amerika’da gecireceginiz 3-4 ayin sonunda harcadiginiz paradan daha fazlasi ile Turkiye’ye donmeniz cok olasi.Kisa donemli gittiginiz goz onunde bulundurularak cokta vasifli islerde calismayacaginiz, stajyer statusunde olacaginiz bir gercek yine de ozellikle Turizm sektorunde ( servis, bar elemani, mutfak vb.) size yetecek miktarda ucret alacaginizdan supheniz olmasin. Yaz tatiliniz baslamadan en az 3 ay oncesinden acenta ile anlasmis, is bakmaya baslamis olmanizi tavsiye ederim.
  • Internship “J1” uzun donem : Universiteyi bitirdiniz, hic is deneyiminiz yok yada is deneyimleriniz var ama henuz 30 yasini doldurmadiniz. ( Lise mezunu fakat en az 5 yillik is deneyimine sahip olmanizda yeterli) work and travel’dan ziyade daha uzun soluklu bir macera arayisi icindesiniz hatta sonrasinda yerlesmeyi bile dusunuyorsunuz.. Oyleyse bu vize turu size gore. Yine work and travel’da oldugu gibi bu vize icinde onayli acentalarin yardimini almak zorundasiniz zira size sponsor olupta garantorlugunuzu yapacak olan kuruluslar bunlar.. Bu asamada Turkiye’de ki acentalarin sadece size on ayak olup Amerika’da ki acentaya ulasmanizi saglayacak ve evrak islerinizin Turkiye etabini takip edecek olmalarini soylemekte fayda var. Dolayisiyla Amerika’da ki acentalara direk ulasarak ve evrak takibini kendiniz yaparak vize maliyetini dusurmek mumkun.. Bu sekilde maliyet yariya kadar dusurulebilir. Tercihinizi o yonde yaparsaniz Ingilizce seviyenizin daha yuksek olmasi gerekliligi de bir gercek. Turkiye’de ki acentayla anlasmanizi yaptiginiz andan itibaren oncelikli olarak size Amerika’da bulunan acentalarla mulakat ayarlamalarini bekliyorsunuz. Bu mulakatlar gerek telefon gerek skype araciligiyla oluyor. Kaliteli acentalar kaliteli is verenler ile calisiyor ve mulakat sirasinda sizden daha yuksek performans beklentisi icinde oluyorlar. Ingilizce seviyeniz kendinizi kurtaracak derecede ise daha dusuk kaliteli is verenlerle calisan bir acentanin mulakatini kolaylikla gececeginizden supheniz olmasin. Bu mulakatlarin bir sonu yok.. Turkiye’de ki acenta siz bir tanesini gecene kadar neredeyse haftada 1-2 mulakat ayarliyor size.. Bu mulakati gectiginiz andan itibaren Amerika’da ki acenta sizin sponsorlugunuzu ustlenmeyi kabul ediyor ve size is veren mulakatlari ayarlamaya basliyor.. Bu mulakatlar sizin tercihiniz dogrultusunda ki is kollari ve eyaletler cercevesinde oluyor. Yine ilk mulakatta oldugu gibi telefon veya skype yoluyla is vereninizle gorusuyor olumlu gecerse de  isin en zorlu kismini atlatmis oluyorsunuz.. Bu noktada gittiginizde sizi ne bekliyor, maasiniz, kalacak yeriniz vb. tum konularda muhattabiniz is  vereniniz.. Araci acentalarin vaatlerine inanmamanizi tavsiye ederim. Sonrasinda evraklarinizin hazirlanmasi ve vize mulakatinizin alinmasi ort.3-4 haftayi aliyor. Vize mulakatiniz Istanbul yada Ankarada ki Amerikan konsoloslugunda oluyor. Bu mulakata psikolojik olarak kasilmaniza gerek yok..Konsolosluga giderken giyiminize, girdiginiz andan itibaren efendi gibi hareket etmeye ,gorusme sirasinda gorevliye saygili davranmaya dikkat edin yeter.. Sizi bu mulakatta cok basit sorular bekliyor olucak. Genelde Amerika’da ki sureniz dolunca ne yapmayi planladiginiz uzerinde duruyorlar.. Bu tip sorularla karsilastiginiz da ; Amerika’ya dilinizi ve kariyerinizi gelistirmek icin gittiginiz, surenin bitiminde ulkenize donup daha iyi bir is bulmak istediginiz vb. sekilde cevaplar vermenizi siddetle tavsiye ederim.. Sakin ama sakin sure bitiminde Amerika’da kalmaya devam etmek istiyorum vb. cevaplar vermeyin.. Nitekim basvurdugunuz vize turunde “2 yil kurali” diye bir yaptirim uyguluyorlar. Bu kurala gore pasaportunuz uzerinde basilacak vizede de belirtilecegi uzere Amerika’da kalacaginiz 12+1 ayin sonunda ulkenize geri donmeniz ve tekrar Amerika’ya girebilmek icin (turist olarak bile olsa)  en az 2 yil sure gecmesi gerekiyor.. Bu kurali Amerika’da gecireceginiz sure zarfinda kaldirtmak ve kalisiniza devam etmek mumkun..Bunu yazinin ilerleyen kisimlarinda daha detayli aciklayacagim. Not : Bu vizeye sahip kisilerin esleri ve cocuklarinida yanlarinda getirme sanslari var. Yalniz es durumundan alinan vize resmi calisma izni vermez.Dolayisiyla esiniz ya kacak yollarla calisabilir yada evhanimi/beyi olabilir. (bu cocuk sahibi olmayi dusunen ciftler icin bebeklerini Amerika’da dunyaya getirip otomatikman Amerikan vatandasi yapmak icin en kolay yoldur)
  • Calisma vizesi “H1” : Mesleginizde belirli bir seviyeye geldiniz, yada cok ozel bir meslek erbabisiniz. Amerikada ki isveren sirket is bulma kurumuna ilanini verdi uzerinden uzunca bir sure gecti, aranan kisi Amerika’da yasayanlar arasindan bulunamadi.Oyleyse is veren sizin getirilmenizin tek yol oldugunu devlete kanitlamis ve bu vize turu size uygun hale gelmis olur. Vize 2-4-6-vb. yillar uzatilabilir, esiniz,cocuklariniz tum aile bireylerini kapsar. Sponsorunuz direk calistiginiz sirket olur ve is degistiremezsiniz.
  • Ogrenci vizeleri : Amerika’da universite, yuksek lisans, dil okulu gibi secenekleri dusunuyorsaniz bu vize turu size gore. Maddi olarak en zorlu olan vize turude bu ayni zamanda.. Amerika’da gitmek istediginiz ogretim kurulusu ile direk baglantiya gecip gerekli ucretleri odedikten sonra size sponsor olmalarini saglayabilirsiziniz. Vize mulakati sirasinda Amerika’da bulunacaginiz sure zarfi boyunca hayatta kalmaniza yetecek kadar maddi gucunuz oldugunu banka hesabinizda bulunan para miktari ile kanitlamaniz gerekmektedir. Bu maddi guc gideceginiz eyalete gore degisip, Amerikan hukumeti tarafindan belirlenir.. Dolayisiyla ben 100 dolarla da gecinirim diyemezsiniz.Onlarin uygun gordugu miktarda paraya sahip olmak gerekir. Bazi ogrenci vizeleri part-time calisma iznini de otomatik olarak kapsar.Yine de calisip kazanabileceginiz para vize gorusmesi esnasinda yok sayilir.
  • Green Card : Pek cok ulkede oldugu gibi direk vatandaslik, gocmenlik vb basvurulari Amerika’da yoktur..Onun yerine her yil yapilan Green Card cekilsine katilmak gibi bir sansiniz var. Bu basvurular her yilin Ekim-Kasim aylarinda resmi devlet sitesinden ucretsiz olarak yapilir, basvuru maks.3 dakika surer, en az lise mezunu olmaniz yeterlidir. Cekilis sonuclari sonraki yilin Mayis ayinda aciklanir.Cekilis tamamen sansa kalmistir.. Kulaga anormal gelsede, Amerika’nin ne kadar buyuk ve ne kadar cok is gucune ihtiyaci oldugu dusunulunce mantiklidir.. Cekilise belirlenen ulkelerden sinirsiz kisinin katilmasi mumkundur, Turkiye’de onlardan biridir.. Cekilis sonunda her yil ortalama 50.000 kisi green card kazanip, Amerika’ya yerlesme hakkina sahip olur. Bu yontem soz konusu oldugunda dikkat edilecek tek ve en onemli sey dolandirici sirketlerdir. Basvuru tamamen ucretsizdir..Green card basvurusu icin sizden para talep eden her sirket dolandiricidir. ( Green card almanin bir diger yoluda Amerika da sermaye yada gayrimenkul sahibi olmaktir. Amerikan hukumeti tarafindan belirlenen maddi tutarlarda is sahibi & mal sahibi olmakta size bu kapiyi acar..)
  • Kacak yollar : Sadece gitmekse soz konusu olan oyleyse en kolay yol budur yine de hapse atilma riskini almak gerekir.. Soyle ki ; Turist vizesi alir gidersiniz , kalir donmezsiniz.. Orada bulundugunuz sure zarfinda yuz kizartici bir suc islemeyip, vergi vermeden kacak isler bulup calisirsiniz..Resmi hic bir islem yapamaz, kendi adiniza ev tutamaz, araba alamaz, banka hesabi actiramaz ve bir gun yakalanicam korkusu ile yasarsiniz.. Bu sekilde cok uzun yillardir yasayanlar oldugu gibi ilk aydan yakalananlar da vardir.. Turist vizesi haricinde yukarida sirali vizelerin sure bitimlerinde de benzer yolla kalinabilir.

2.Yerlesme planlari.. 

Size uygun vize turunu sectikten, tum resmi asamalari gectikten ve Amerika’ya giris yaptiktan sonra ilk 6 ayinizin nasil gectigini bile anlayamazsiniz.Hele ki uzun sureli ilk cikisinizsa yurt disina.. Sisteme ve kulture ayak uydurup Ingilizce seviyenizi gelistirene kadar bir bakmissiniz 6 ay gecmis bile..6 aydir lanet ettiginiz ulkeye birden alismaya hatta sevmeye baslamissiniz.. Kalmayi planladiginiz sureyi uzatmaya veya temelli yerlesmeye karar vermissiniz.. Buyrun detaylar ;

  • Vize uzatmak : Mevcut vizenizin turune gore bazi vizelerin avantaji olan vize suresini uzatma yoluna gidebilirsiniz.. Ogrenci vizeleri, H1 vizeleri uzatmasi en kolay olanlaridir. J1 uzun donem vizeyi uzatmak icin oncelikle 2 yil kuralini kaldirtmis olmak gerekir, sonrasinda is vereninizin talebi dogrultusunda 6 ay daha uzatma sansiniz vardir.
  • Evlenmek : Diyelim ki hayatinizin askini buldugunuz kendisi Amerikan vatandasi yada Green Card sahibi. Dolayisiyla evlenirseniz esiniz olmasi sifati ile size sponsor olabilir.. Bu islemin evrak isleri ortalama 3 ay surer, bu sure zarfinda resmi olarak calisamazsiniz. Esinizin green card sahibi yada vatandas olmasi durumu degistirmez, size direk vatandaslik verilmez ama green card verilir..Vatandaslarin sahip oldugu tum haklardan sahip olursunuz sadece Amerikan Pasaportu alamazsiniz.. Esinizin vatandas olmasi halinde sizinde vatandasliga basvurabileceginiz sure kisalir, bosanmaniz halinde green cardiniz gecersiz olmaz ama vatandasliga basvurma sureniz tekrar uzar. Bu evliligin gercek bir evlilik oldugunun devlete kanitlanmasi gerekir..Ne kadar suredir birlikte oldugunuz, birlikte paylastiginiz banka hesabi olmasi, birlikteliginiz suresince cekilen fotograflariniz hatta birbirinizi ne kadar tanidiginiz onemlidir..Yapacaginiz mulakat sirasinda hic ummadik sorularla karsilasabilirsiniz.. (Ahmet eve geldiginde ilk is olarak ne yapar vb.) Sonrasinda da belirli araliklarla evinizi ve iliskinizi denetlemeye gelebilirler.. Bu denetleme sirasinda taraflardan birinin o evde yasamadiginin anlasmasi ciddi sonuclar dogurabilir.
  • Paravan sirketler : Bazi paravan sirketler bunyelerinde calismadiginiz halde size sponsor olup H1 vizesine gecis yapmanizi saglayabilirler. Cokta resmi olmayan bu yontem tamamiyle kacak yasamaktan daha mantikli olup ciddi masrafli olabilir. Biraz gizli kapakli donen bir is oldugundan hali hazirda Amerika’dayken arayis icerisine girmek mumkundur.
  • Donemeyeceginizi kanitlamak : Bu yontem biraz cetrefilli oldugu halde sizi direk green card sahibi yapabilir. Soyle ki : Herhangi bir sebepten Turkiye’ye donmenizin sizin acinizdan ciddi sorunlar dogurabilecegini Amerikan hukumetine kanitlamaniz gerekmekte.. Dusunce suclulugu, gay olmak, hayati tehlikenizin olmasi vb.. Bu islem bir avukat tutup yapilabilecegi gibi, kacak olusunuz anlasildiginda cikarilacaginiz mahkeme sirasinda da savunma seklinde yapilabilir. Yasanmis ve basariyla sonuclanmis cok ornegi oldugu gibi akside coktur..

Iki yil Kurali : Sira geldi yazi sirasinda bir kac yerde gecen “2 yil kurali”ni biraz detaylandirmaya.. J1 Internship vizesi ile giden herkesi bu kural bekliyor olacak. Daha oncede dile getirdigim gibi bu kuralin anlami 12+1 ayiniz Amerika’da doldugunda Turkiye’ye geri donmeniz ve en az iki yil Amerik’ya turist olarak bile giris yapamamaniz..Bu kuralin varliginin nedeni aslinda Turkiye hukumeti. Beyin gocunu ve universiteden kalan kredi borclarinizin sahipsiz kalmasini onlemek amaciyla koyulmus bir kural. Amerika’dayken ozelliklede avukat yardimi alarak ort. iki bin dolar bir ucret karsiliginda bu kurali kaldirmak mumkun.. Kaldirmak icin basitce Amerikan hukumetine Turkiye’ye yonelik herhangi bir borcunuz vb. olmadigini kanitlamak gerekiyor. Bunun kanitlanmasi hukumetler arasi karsilikli yazismayla oluyor, isin icine kredi yurtlar kurumu vb. de dahil oluyor..O nedenle basvuru ve sonuclanmasi en az 3 ay suruyor.Sayet boyle bir amaciniz varsa Amerika’ya gider gitmez islemleri baslatmakta fayda var. Zira yine daha once belirttigim gibi bu kurali kaldirmadan, evlenseniz dahi vizenizi uzatamazsiniz.

Sonuc :

Kendi deneyimlerimden yola cikarak kafanizi kurcalayan sorularla ilgili sizi aydinlatmaya calistim.. Okumus oldugunuz uzere Amerika’ya gitmeyi dusunenler icin pek cok yol bulunmakta. Bir sonra ki yazim da Amerika’da sizi nelerin bekledigini anlatmaya calisiyor olacagim..

Yasal olmayan yollarin ciddi sonuclar dogurabilecegini aklinizdan cikarmayin!

Iyi sanslar..

Neden yurt disi ?

Pek cok kisinin kafasini kurcalayan bir soruya cevaplar Neden yurt disi ?

Onceki yazimda Ascilik meslegini secmeyi dusunenlerin kendilerine sormalari gereken sorulari sormus, dilim dondugunce, sektor icinden birisi olarak yanitlamaya calismistim..Halen okumayanlar icin : Sektöre girmeden..

Bu yazida ise bizim sektorden yada diger sektorlerden pek cok kisinin kafasini kurcalayan bir soruya cevap aramaya calisiyor olacagim.. Neden yurt disi ?

Ben Turkiye’den uzaklasma karari aldigimda yil 2010’du, bu planin gerceklesmesi 2012 basina kadar vakit aldi. 2012 nin ilk ceyreginde Istanbuldan , Orlando FL / USA ya dogru yola ciktim, aslinda plan 1 yil kalip Turkiye’ye geri donmekti fakat evdeki hesap carsiya uymadi 🙂 bu yaziyi yazdigim siralar 5 yili biraz asmis suredir yurt disindayim. Orlando ile baslayan macera Dubai’ye uzandi, bu sene olmadi seneye derken 5 yil gecmis. Tabi ilk baslarda olan geri donme dusuncemde cesitli sebeblerden kirilmis durumda. Bu sebebler sizi hali hazirda yurt disina cikmaya (kacmaya..) iten sebeblerle ayni.

Bastan soyleyim bu yazi nasil ciktimdan ziyade neden ciktim ve geri donemedim uzerine olacak, devam yazilarinda ise ‘nasil?’ sorusuna cevap vermeyi planliyorum. Cok yolu oldugu icin biraz zaman alacak kaleme almak.

Ilk once pozitif yonleriyle ;

Neden?

1.Taslar yerine oturmuyor..

Bildigin insanlar, yurudugun sokak, kondugu gune taniklik ettigin otobus duragi, ayni kis, ayni yaz ama artik kendini ait hissetmiyorsun.. Ulkenin gidisati, kulturel basta olmak uzere her anlamda yasanan cokusler, canini acitan ne varsa seni otekilestiriyor. Ses cikartamiyorsun.. Bu degisimin farkina varmis ve ayak uyduramamissan olay bitmistir..

Bir ulkenin fiilen vatandasi olmakla fikren vatandasi olmak arasinda cok fark var.. Artik bi koseye cokup film gibi izlediginde ulkeni, taslar yerine oturmuyorsa ; Yurt disi..

2.Tatli bela Ingilizce..

Bu dili konusmanin  ( ogrenmenin demiyorum cunku Ingilizce bilmek baska bir sey, konusmak baska…) tek yolu var ; Mecbur kalmak! Biz Turk milleti ne yazik ki mecbur kalmadikca ne bir sey ogreniriz, nede bir sey yapariz.. Ne zaman ki 10 senedir ictigin sigarayi alamazsin marketten, ne zaman ki elle gostermek yetmez, ne zaman ki yumurta kapiya dayanir.. Ozaman ogreniriz, konusuruz, yapariz.. Yurt disina ciktiginizda da egitim seviyeniz ne olursa olsun mecburen ogreneceksiniz.. Yani Ingilizce mi konusmak istiyorsunuz ? Yurt disi..

3.AS-KER-LIK

Turk erkeklerinin korkulu ruyasi.. Neden oyle, nasi oyle, oylemi olmali gibi ucu cok yanlis yerlere cikabilecek yorumlarda bulunmak istemiyorum. Sadece sunu soyleyebilirim ;

Askerlik yapmak istemiyor yada bir sureligine ertelemek mi istiyorsunuz? Yurt disi..

4.Bireysel gelisim..

Yurt disina ciktiginizda, hatta bize kulturel anlamda uzak bir ulkeye gittiginizde daha da fazla , yeni dogmus bebek gibi ogrenme sureci basliyor ve butun algilariniz aciliyor.. Hayatta kalma icgudusu ile algilama ve ogrenme gucunuz artiyor, dil ogrenmenin yani sira sizin bireysel gelisiminize faydasi olacak imkanlarin siniri yok. Farkli kulturleri deneyim etme, yeni tadlar, yeni hayvanlar, sebze meyveler, yeni havalar, iklimler, mimariler, markalar.. kisacasi sinirsiz! Uzerinizde ki irk ceketini cikarip , dunya vatandasligina adim atiyorsunuz..

5.Kolay erisim..

Turkiye’de gerek vergi gerek icinde bulundugunuz kosullardan oturu erisemeyeceginiz pek cok imkana sahip olabiliyorsunuz.. Begendiginiz arabayi cok daha kolay, istediginiz krediyi cok daha az faizle, dilediginiz yuruyusu cok daha guvenli yapabilirsiniz.. Toplumun hangi kesiminden oldugunuz onemsizlesir, insani deger gormeye baslarsiniz..

6.Aydinlanma..

Bu oldukca derin bir konu yinede hic icerisinde yer almak istemedigim tartismalara girmemek adina yuzeysel anlatmaya calisacagim ; Icinde bulundugunuz gorus,din,dil,irk ayrimlarinin disinda buluverince kendinizi esasinda dunyanin nekadar da guzel oldugu noktasinda bir aydinlanma oluyor.. Esasinda kafanizi yoran seylerin nekadar anlamsiz oldugunu goruyor ve ozunde sadece iki cesit insan oldugunun farkina variyorsunuz..

“Iyi yada kotu.. “

7.Tatil secenekleri..

Turkiye uzerinden pek cok ulkeye ulasim oldukca pahali ve uzak.. Kisa sureli yillik izinlerde cabasi.. Orta doguda ornegin ; 30 gun yillik izin, 11 gun resmi tatiller, birlestirin ce 41 gun yillik izniniz var.Cok uygun fiyatlara pek cok ulkeye rahatlikla gidebilirsiniz.

8.Can guvenligi..

Dubai icin konusuyorum.. Ev, araba kapinizi kitlemek zorunda olmadiginizi, istediginiz saatte, istediginiz kiyafetle, istediginiz yerde olabileceginizi hayal edin.. Gazeteyi, televizyonu actiginizda karsiniza cikan en kotu haberlerin trafik kazasi oldugunu..

9.Mesleki..

Hangi meslek grubundan olursaniz olun yurt disinda kendinizi gelistirme sansiniz cok daha yuksek.. Bunun temel sebebi ihtiyaciniz olan seye erisim kolayliginiz, diger sebebide issizlik olmayisi.. Issizlik olmayan ulkelerde insanlar ayni yerde, ayni pozisyonda 40 sene calisip emekli olmuyorlar..Her daim sirkulasyon, taze kan arayisi ve limitsiz imkanlar sizi bekliyor.. Yogun calisarak, biraz ozveride bulunarak biraz da aklinizi kullanarak kisa surede cok yol katetmek kolay…

10.Ekonomik…

Turkiye temel ihtiyaclar noktasinda cok ucuz bir ulke ve o nedenle hayatin kendisi ucuz, yurt disina ciktiginizda karsiniza cikan fiyatlar insanda sok etkisi yaratiyor fakat kazanciniz da ona gore oluyor.. Ozellikle biraz sabredip mesleginiz de iyi bir noktaya geldiginizde… Sayet Turkiye de maddi sorumluluklariniz veya gelecege dair planlariniz varsa.. Oyleyse bunu yurt disindan idare etmek cok daha kolay.. Amerika da oldugunuzu varsayalim; ortalama bir garson geliri 3000 $. Maasinizin onda birini bile gonderseniz Turkiye de askeri ucrete tekabul ediyor..

Birazda negatif yonleriyle ;

Neden?

1.Gurbet..

Alisma evresi hakikaten cok zor.. Hani cok olayli son verdiginiz iliskinizin uzerinden biraz sure gecince aslinda hersey cok guzelmis gibi gelirde neden bittigini sorgularsiniz.. Iste gurbet duygusuda oyle.. Sizi yurt disina cikmaya iten herseyi zamanla unutup vatan hasreti cekmeye basliyorsunuz..Ailenize karsi duydugunuz ozlemi dile getirmeye bile gerek duymuyorum cunku o hic gecmiyor..

2.Gunluk hayatta cekilen zorluklar..

Ilk gun kalktiniz, baska bir ev, mahalle, semt, sehir, ulkede uyandiniz.. Hani su isteseniz verecek adam yok.. Bakkal Ali, alt komsu Ayse abla, anne, baba.. Kimse yok! Markete gidip su alamazsiniz, abarttigimi sanmayin.. Ilk 6 ay durum budur.. Sonraki 6 ay sevme kismi baslar, 1 yil bitimi tatile gelirsiniz Turkiye’ye bu da pekistirme evresidir cunku sizi kacmaya iten tum nedenler aci aci tekrar carpar yuzunuze! Arada kalir kendinizi hic biryere ait hissedemezsiniz..

3.Kendini yetersiz hissetmek..

Mahallenin havali erkegi veya guzel kiziydiniz belki.. Sairdiniz, yazar.. Pazarlamaciydiniz, sirketin en iyisi… Matematiginiz superdi, sinif birincisi.. Uzgunum, hepsi geride kaldi! Herseye sifirdan baslama zamani ustelik simdi yeniden harcayabileceginiz bi 20 yiliniz daha yok..

4.Hava sartlari..

Biz farkinda olsakta olmasakta bunyemiz yasadigimiz kosullara uyum saglamis oluyor.. 50 derecede yasamayi ogrenmek en az 2 yaz aliyor.. Bu seferde kisin yolunuz dusmesin Turkiye ye!

5.Ilk deneyimler..

Bu enteresan bir konu, basiniza gelene kadar Ingilizceyi cozdugunuzu varsayiyorum.. Gunluk hayatta super idare ediyorsunuz hatta bir sevgili bile yapmis olabilirsiniz.. Allah korusun oldu ya ufaktan bi nezle oldunuz..Hadi gidin doktora anlatin derdinizi 🙂 Gunluk hayatta konustugunuz ingilizcenin disinda bir seviyeye ihtiyac duydugunuz an olay bitmistir..Komedi showa donersiniz.. Ilk doktor, ilk banka hesabi actirma, ilk ev kiralama, ilk araba kazasi ve polis, ilk araba tamircisi en zorlaridir…

6.Zaman kapsulu..

Geride biraktiginiz her sey de sizin gibi degismeye devam eder. Bu degisime taniklik edemezsiniz. Turkiye’ye her gelisiniz de sanki komadan uyanmis gibi olursunuz.Ziyaret sureniz tum degisimi algilamaniza yetmez, giderek daha da yabancilasirsiniz.

7.Bencillik..

Yaninizda sevdikleriniz, aileniz olmadan yaptigin her sey otomatikman kendinizi bencil hissetmenizi saglar. Keske onlarda burda olsaydi, bu ani benimle paylasabilselerdi diye ic gecirir, tam anlamiyla keyfini cikaramazsiniz.

8.Yerlesememe sendromu..

Vatandaslik alamayacaginiz bir ulkeye tasinirsaniz yada gunun birinde donmeyi dusunerek yasarsaniz hic bir zaman yerlesemezsiniz..Yeni bir buzdolabi alirken on kere dusunur ya nasilsa donucem dersiniz.Evinize dilediginiz gibi masraf yapamazsiniz dolayisiyla hic bir zaman eviniz gibi hissetmezsiniz.

Sonuc ;

Yurt disinda gecici bir sure dahi olsa yasamak size zarardan cok fayda saglar. Icine gireceginiz duygusal cokusler bir sekilde kendini toparlar ve sizi daha guclu kilar. En kotu ihtimalle “denemedim” demezsiniz. Hele ki aile kurmayi planliyor ve cocuklariniza parlak bir gelecek sunmayi amacliyorsaniz ; Uluslararasi gecerliligi olan bir pasaport sahibi olarak dogmalarini saglamaktan daha guzel bir baslangic olamaz diye dusunuyorum. Kim bilir belki de yasamaya basladiginiz ulke de taslar yerine oturur..

Iyi sanslar..

Sektöre girmeden..

Ilk blog, ilk yazi.. Bir ascinin klavyesinden meslek tercihi.. Asci mi olmak istiyorum ?

Malumunuz bu sorunun cevabini vermek icin cok gec artik benim acimdan 🙂 , gelgelelim bu yaziyi okuyan siz, belki kendiniz, belki cocugunuz, belkide bir yakininiz  henuz karar verme asamasi olabilir..Dolayisiyla okumanizi tavsiye ederim, hele ki hayati bir karar oldugu göz önünde bulundurulursa..

Meslegin pozitif ve negatif yönlerini soru cevap halinde siralamaya calisicam, baslamadan once bu cevaplarin benim kisisel görüsümden ziyade herhangi bir ascinin size söyleyebilecegi genel kurallar olarak düsünmenizi dolayisiyla kisiden kisiye cokta degismeyecegini  bilmenizi isterim..

1.Normal miyim? 

Saka degil, bu soruyu kendinize sorun. Gecin aynanin karsisina, öz elestiri niteliginde yöneltin bu soruyu kendinize..Normal bir karaktere sahip oldugunuzu düsünüyorsaniz, siradan bir hayat sürmek istiyorsaniz, toplumun icinden biri olmak istiyorsaniz ; Uzak durun!

2.Ya neden olmasin ? 

Diyelim ki tercih asamasindasiniz, ya bir okul yada bir meslek seciceksiniz ..Derken biryerde gözünüze carpti, biri önerdi, puani tutuyordu vb. Ve birden düsündünüz ; Ya neden olmasin ? Ascilik…kulaga hos geliyor.. Seciminiz gercekten bilerek, isteyerek, hazirlanarak degilde bu sekilde gerceklesiyorsa ; Uzak durun!

3.Rahat ve huzurlu bir hayat yasamak istiyor muyum? 

Cevabiniz hic dusunmeden ‘EVET!’ se ; Uzak durun!

Tabi bunu biraz detayli anlatip nedenlerine deginmek gerek ama kisaca maddeler halinde yazarsam da aciklayici olabilir ;

  • Dünyanin pek cok ülkesinde yogun calisma saatleri ( ort.12-15 saat/gün)
  • Haftasonu, bayram, seyran? ( Normal insanlar tatildeyse, siz yogunsunuz demektir)
  • Camasirlari yarin yikarim.. ( Tek gün izinli oldugunu unutma! Ne yazik ki dünyanin genelinde ascilar haftada tek gün izin kullanir.)
  • Hastayim calisamam.. ( Cok ciddi bir rahatsizliginiz olmadigi sürece öyle bir sans yok)
  • Para ? ( Her meslekte oldugu gibi ascilikta da belirli bir pozisyona gelene kadar unutmaniz gereken bir deger)
  • Ozel yasam hakki ? ( Yasami olmayanin özelide olmaz 🙂 )
  • Hiyerarsiye karsiyim, babam bile bana emir veremez.. ( Boyle bir kafa yapiniz varsa mutfakta ikinci günü göremezsiniz.Tek gecerli karsi cikis ; Yes Chef! tir. Mutfakta  büyük sef her zaman haklidir.)
  • Yumurtasiz omlet..?%$#? (Müsteride her zaman haklidir..)

4.Sosyal medya fenomeni , tv yildizi, star, zengin olmak istiyor muyum? 

Isini iyi yapan iyi yerlere gelir, bunun ascilik mesleginin size sunabilecekleriyle bir ilgisi yok. Herhangi bir meslekte star ve zengin olma sansiniz nekadarsa bu meslektede okadar.. Dolayisiyla isinizi severek yapiyor olmak ve birazda sans gibi faktorlere ihtiyaciniz var.

5.Nasirlar, varisler, kesikler, yaniklar.. Baskalasan bir beden istiyor muyum? 

Meslek hastaliklarimiz coktur.. Uzun saatler ayakta kalmanin, sicakta, sogukta, keskin ve kizgin aletlerle calismanin getirileri..

6.Bu zamana kadar kurdugum tüm arkadasliklari, anilari, sohbetleri, simdiye kadar beni ben yapan cogu seyi geride birakmak istiyor muyum ? 

Tabiki hangi meslegi secerseniz secin ona göre bir sekillenme, degisme ve ayak uydurma süreciniz olacak fakat Ascilikta bu degisimler okadar derinlere kadar inmek zorunda kalicak ki..Gecmisten arkadaslariniz, tanidiklariniz ve hatta aileniz bile sizi hic bir zaman anlayamayacak. Bir süre sonra sektör harici kimse etrafinizda kalmamis olucak. Ne hayat görüsünüz, ne sosyallik anlayisiniz, ne degerleriniz anlasilabilir olucak. Bunu kronolojik bir sirayla izah etmeye calisayim..

Ayse cuma aksami dogum gunu partisi yapiyormus.. Davet alirsiniz! ;

Meslekte ilk yil … Ustacim cuma günü cok önemli bir isim var, erken cilabilir miyim?

Meslekte ikinci yil… -Ayse mutlaka gelmeye calisicam canim..

Meslekte ucuncu yil…– Ayse ben gelemiyorum ama lütfen bizim mekanda kutlamayin, bak zaten canimiza okuyolar her Cuma…

Meslekte dördüncü yil… Baslatma simdi dogum gününe Ayse…?:”#$%^ Hasan, hasan oglum s.kcem nerde kaldi bu salatalar, bak musteri sikayet ediyo..Alo, Alo Ayse ?  Ordamisin hala? ditttt..ditttt….dittt…

7.Killi yemek yemek istiyor muyum?

Bu meslegi secmeyi biraz bile istiyorsaniz demek ki yemek yapmayi yada en azindan yemeyi seven birisiniz..Arada birde olsa bir restorana gitmek, yeni birseyler denemek keyif verici..Gelgelelim bu isi meslek edindiginiz andan itibaren olaylara bakis aciniz tamamen degisicek.. Bir restorana gittiginizde menuden yemek secemediginizi, yemeginizi beklerken manzaraya odaklanamadiginizi, icinden kil cikarsa sikayet edemediginizi farkediceksiniz..

8.Varlik icinde yokluk cekmek istiyor muyum? 

Ascilar ac yatar.. Nasil olur demeyin.. 14 saat pisirip, bisey yemeye vakit bulamayip, eve ulastiginizda da artik ne bisey pisirecek enerjiniz nede yemek görecek haliniz kaldigini farketmenizle sizmaniz bir olur.. Sizmadiysanizda sizi kurtaran yine fastfoodcular olur..

Birazda iyi yönleri…

1.Dünya vatandasi olmak.. 

Bizim meslegin dayanagi insanlarin yemek yeme mecburiyeti..Dolayisiyla dünyanin heryerinde is bulabilir, tasinabilir, calisarak dünyayi gezip görebilirsiniz.. Yinede amac buysa asciligi arac olarak kullanmak cok mantikli degil, benzer yollarla sizi o amaca ulastirabilecek pek cok meslek var. Orn. Avustralya’nin gocmen ihtiyaci duydugu 300 meslekten sadece biri ascilik..

2.Genel kültürün dibine vurmak.. 

Insanlarin yeme aliskanliklari tarihleri, cografyalari ve hatta yönetilme bicimleriyle birbirine bagli halde.. Dünya mutfaklarini arastirip ögrenmeye basladiginiz zaman otomatikman tarih, cografya, siyasi, yabanci dil vb. yönlerinizde kuvvetlenmis oluyor. Ozellikle yurtdisinda yasama tercihinizi cok uluslu ülkelerden yana yaparsaniz (ki bu konulara ilerleyen yazilarda cok yer vericem) tüm bu kültürleri birebir gözlemleme sansiniz oluyor.

3.Ilgi odagi olmak..

Katildiginiz sektör disi etkinliklerde biraz ilgi odagi oldugunuz dogrudur..Herzaman yeni bir tarif ögrenmek isteyen, issiz adami izlemis olan yada birazda kamera arkasini deneyimlemek isteyen birileri olucak..

4.Firsat yakalamak.. 

Cok fazla kisiyle tanisma, hayal bile edemeyeceginiz kisilere yemek pisirme dolayisiyla amaciniza yonelik firsat yakalama sansiniz cok. Tabiki bu sanssizlik olarakta geri donebilir.. Az önce yerden alip tabaga koydugunuz domatesin kim tarafindan yenecegini bilemeyebilirsiniz..

5.Az uyumak… 

Bunun neden meslegin güzel bir yani oldugunu matematiksel izah edeyim ;

Gunde 8 saat uyuyan biri günde 5 saat uyumak zorunda kalan asciya göre günde 3 saat kayip yasar. Bu kayip haftada 21, ayda 84, yilda 1092 saat yapar..Oda ort.45 gün demektir. Meslek yasaminizin 40 yil sürecegini varsayarak bu sürede bir memura göre ort.5 yil daha fazla yasamissiniz demektir. Beraberinde gelen erken yaslanmayi saymazsak bence güzel 🙂 .. Hizli yasa genc ölün culinary versiyonu.

Son..

Kötü yönleride, iyi yönleride arttirmak mümkün..Her meslegin kendine göre iyi yada kötü yönleri var. Önemli olan isinizi severek yapmaniz o nedenle bu yazi ascilik meslegini severek yapip yapamayacaginiz konusunda sizi aydinlatabilmistir umarim..

Kararliysaniz devam yazilarini takip etmeyi unutmayin..

Iyi sanslar!