Reklamlar

Çatalın Tarihi

Her gün kullandığımız, hayatımızı kolaylaştıran, evimizin olmazsa olmazları arasında ve ihtiyaç listemizde en başlarda gelen çatal.. Peki çatal kimin fikriydi? Kim tarafından bulundu? Sofralarda ne zaman kabul gördü ? Çatala dair tüm detaylar bu yazıda..

Çatalın İngilizce deki karşılığı Fork Latince deki Furca’dan geliyor. Türkçe olarak Çatal ise 1425 yılında yazılan Tuhfetu’z Zekiyye fi’l-Lugati’t-Türkiyye’ye göre “iki veya daha çok dişli tarım aleti” anlamında ve çat- fiilinden +Al sonekiyle türetilmiş. Bugünkü anlamını ne zaman kazandığına dair ise herhangi bir bilgi yok ancak kuvvetle muhtemel şekil benzerliği nedeniyle aynı ismi almış.

Bulunan en eski ve tarım aleti şeklinde olan çatallar ilk olarak Mısır kazılarında ortaya çıkıyor. Oldukça büyük, bronzdan yapılmış bu aletler muhtemelen dini törenler sırasında kullanılıyormuş. Yemek yemek için kullandığımız çatalların en eskileri ise Bizans İmparatorluğu döneminden İstanbul da bulunmuş MÖ 400’lü yıllara ait ve Washington daki Dumbarton Oaks koleksiyonunda saklı haldeler.

çatal 1.jpg11.yy da Bizanstan İtalya’ya gelin giden Prenses çatallarını beraberinde getirir ve çatalla yemek yeme alışkanlığı İtalya’yı şoka sokar. Klise çok geçmeden açıklamasını yapar ve onlar için bu Allah’ın parmakları yaratmasına karşı bir hakaret olarak algılanır. Bu yasaklama çatalın Avrupayla olan yolculuğuna 300 kadar ara vermesine neden olur. 15.yy’a gelindiğinde çatal yeniden yaygınlaşmaya başlar fakat bu seferde sadece bayanlara özgü, feminen bir icat olarak algılanır.

Catherine de Medici 1.Henry ile 1533’te evlendiğinde dönemin meşhur demircisi Benvenuto Cellini tarafından yapılan bir kaç yüz çatal çeyizinde baş köşededir. 16.yy’ın sonlarına doğru İtalya’da cinsiyet fark etmek sızın bireysel bakım ve hijyen önemli bir hal alır. Böylelikle çatalın her eve girme hikayeside başlar. Fakat tüm Avrupa’ya yayılması için bir kaç yüz yıl daha her gelir grubunun kullanır hale gelmesi içinde sanayi devrimi gerekecektir.

1632 yılına kadar kullanılan çatalların tamamı 2 uçlu olup bu gün kullandığımıza ençatal.jpg yakın şekil 1632 yılında yapılmış ve bu çatallardan örnekleri Londra daki Victoria and Albert müzesinde görmek mümkün. Çok uçlu çatallara duyulan ihtiyaç ise o dönemde çok tüketilen bezelyenin daha kolay yenmesini sağlayabilmekmiş.

Öte yandan Asya ülkelerinde yemek yemek için kullanılan ve chopstick adı verilen çubukların tarihi 9000 yıl öncesine dayanıyor. Bu anlamda yemek yemek, adap ve görgü söz konusu olduğunda Avrupa’nın buna Asyalılardan yaklaşık bir 11000 yıl daha geç kaldığını söylemek hiçte yanlış olmaz.

 

 

(Visited 110 times, 1 visits today)
Reklamlar

Chef Expat

Chef

Yorumunuz önemli..