Reklamlar

Ketçabın Hikayesi

Bu yazida Dünyanin en meshur sosunu ele aliyoruz.. “Ketçap” 7 den 70 e yemeyenin kalmadigi, her dolabin vazgecilmezi hakkinda ne kadar biliyoruz ? Ketçabin hikayesi nerede basladi ve kendini bu noktada buldu?

Amerika’daki verilere göre nüfüsun %97 si evlerinde Ketçap tüketiyormus, öyle zannediyorum Türkiye’de de durum farkli olmasa gerek. Amerikan Mutfaginin vazgecilmezi haline gelen Ketçabin aslinda sizi cok sasirtacak bir hikayesi var.Nasil olduda bukadar basit bir domates sosu herkesin kalbini calmayi basardi ?

Screen Shot 2017-06-10 at 1.51.38 AM.png

Kê-tsiap

Ketçabin adi Çince bir kelime olan “Kê-tsiap’tan” geliyor. Tahmin edilene göre yillar önce Vietnam’dan yola cikan tüccar gemileri bu muhtesem bulduklari “balik sosunu” Çin Mutfagi ile tanistirmak istemisler. Ingilizler’de Çin’de deneyip cok begendikleri bu sosu memleketlerinde imal etmeye calismislar.. Fakat bunu ellerinde tarifi olmadan yapmaya calistiklarindan ötürü oldukca farkli versiyonlari ortaya cikmis. Zira Kê-tsiap koyu renkte, keskin ve günümüzdeki halinden cok farkli bir bicimdeymis. Ketçabin Avrupa macerasi 17.yy’in sonlarina dogru baslamis ve ilk yazili tarifin ortaya cikmasi ancak 18.yy’a denk gelmis. Adida Richard Bradley tarafindan Ingilizceye “Ketchup” olarak Türkceye’de Ketçap olarak gecmis. O dönemde uygulanan tariflerin icerisinde mantar, ceviz, istiridye, ancuez vb. akliniza gelmeyecek ne varsa kullanilmis ve elde edilen bu koyu renk, sulu sos corbalar, etler ve baliklarla kullanilmis.

ketcap

Domates

Bilinen ilk domatesli Ketçap tarifi 1812 yilinda James Mease tarafindan yazilmis. Kendisi özellikle bitkiler üzerine uzmanlasmis bir bilim adamiymis. Tarifte domates haricinde ketcapbaharatlar ve konyakta varmis. Bir süre Avrupa’da domateslerin yil boyunca tüketilebilmesi amaciyla salca yerine Ketçap üretilmis ancak o dönemde koruyucu kimyasallar olmamasi nedeniyle bu ürün ciddi saglik problemlerine yol acmis. Öyleki ketcap11866 yilinda Fransiz, yemek kitaplari yazari Pierre Blot Ketçabi “pis, çürük ve igrenc” olarak nitelendirmis. Sonrasinda icerisinde kullanilmaya baslanan “benzoat, karbon” gibi maddelere karsit ciddi karsi cikmalar ve arastirmalar yapilmis. Dr. Harvey Washington Wiley bu hareketin basini cekmis ve 1800’lerin sonunda bu maddelerin insan sagligina zarari nedeniyle kullanimi yasaklanmis. Dr.Wiley , o tarihteki Ketçap piyasasini bilimsel verilerle göcerttikten hemen sonra Henry J. Heinz ile birlikte zararsiz olduguna inandiklari bir tarifle piyasaya atilmis. Pectin adi verilen daha dogal bir kimyasalla birlikte sirke oraninida yükselterek daha organik ve saglikli bir Ketçap ortaya cikarmislar. Heinz adini verdikleri Ketçap ile 1905 yilinda 5 milyon sise satis basarisini yakalamislar.

Günümüzde sadece Amerika’da yilda 312000 ton Ketçap tüketilmekte.

Reklamlar

Chef Expat

Chef