Reklamlar

Ispanya’da yasam

Baska bir yabanci ulke roportajiyla yine beraberiz.. Bu sefer klavyenin oteki ucunda Mehmet Hacinebi var. Mehmet benim cok eski arkadaslarimdan, yillardir yuz yuze gorusememis olsakta internet sayesinde haberlesebiliyoruz.. Uzunca bir sure once Ispanya’ya yerlesti ve kader bu ya ; bir de meslektas olduk! Buyrun kendi kaleminden okuyalim Ispanya’yi ..

1. Merhaba Mehmet, bize biraz kendinden bahsedebilir misin ?

Merhabalar,  1987 Karsıyaka dogumluyum, evlı ve bır cocuk babasıyım. Esim Ispanyol, benim yurt disi maceramda o yolla baslamis oldu.

2. Ispanya’ya yerlesme kararinda etken olan faktorler neler ?

En buyuk faktor oglumuzun gelıs haberını almamız oldu. Esimin Ispanyol olusu ve dogumu Ispanya’da yapmak ısteyisi benide ister istemez yurt disina cikmaya mecbur birakti. Turkiye’de pazarlama ve satis sektorunde calisirken, sektorel sıkıntılardan dolayı ıs degıistirmek zorunda kaldım ve kendimi mutfakta buldum. O zamanlar profesyonel degıldım ama yaptıgım yemeklerı gerek ailem, gerekse arkadaşlarım her zaman cok severlerdi, elim yatkındı atese yani. Sonra Ispanya’da ıs aramaya basladim. Ne yazik ki buradaki ekonomik krız, bilmedigim bir ulke olusu, her ne kadar esımden dolayı yeterınce duymus olsamda pek yardimci olmadi. Sadece tatillerde gittigin, turist muamelesı gordugun bır yerde, yerlesik olmak dusundurdu bıraz. Onun disinda meslekte profesyonel olmayisimda eklendi, cok tedırgındım. Bıraz da oglumun sansı yardım ettı herhalde uzun bir arayisin ardindan yenı acılacak bır restoranda ascı yardımcısı olarak ıs buldum.

3. Varisinizdan sonra seni ne gibi zorluklar bekliyordu ?

En sıkıntılı kısım oturum ve calısma ızınlerımi almak oldu. Esım Ispanyol olsada ustelık 3 yıldır evlı olsakta bu sureci Turkiye’de gecirmis olmamis pek yardimci olmadi. Adıma kıralanmıs ev, is sozlesmelerım herseyim eksiksizdi ama bir turlu calisma ve oturma izni vermediler. Burası komık bır ulke, herseyın hazır ve yasal olunca sıkıntı cıkarıyorlar. Ulkeye kacak yollarla gıren gocmenlerın ızınlerı daha cabuk cıkıyor  ve daha acısı  bunu bana soyleyen yabancılar subesınde gorevli bir memurdu.

Diger bir konu “siesta”.. hic alısamadım. Dort yıldır buradayım hala alısamadım. Oglen iki ile bes bucuk arası kimse calısmıyor, dukkanlar kapalı hatta sokaklarda bile ınsan yok. Ben Izmir, Kemeraltın’da büyudum, ortaokuldan beri yazları kemeraltında bır dukkanda cıraklık yapardım ve o ınsan selıne alısmisim.Cayını bıle acele acele ıcmeye. sigarayı hep yarıda sondurup musterıye bakmaya… O yuzden mutfagı cok sevdım sanırım, servıs saatındekı kosusturmaca, garsonlar ıle tartısmalar, bagırıslar o stres,  kucuklukten berı kanımıza ıslemıs.  Ispanya’da hayat daha yavas hatta ticaret bile burada daha yavas, acelesı yok ınsanların.. Buna alısamadım!

endulus, elhamra sarayi
Elhamra Sarayi, Endulus

4.Bu zorluklarin ustesinden nasil geldin ?

4 ay boyunca yabancılar subesinin kapısını asındırdım hatta en son geri donus biletleri bakmaya baslamistim ki o sırada aklıma bir avukat tutmak geldi cunku gercekten cok sacmaydı. Nasıl olsa bu kadar para kaybettim diyerek birde avukat  tuttum. Avukatin yardimiyla izinleri alabildim. Yinede Ispanya’da devlet dairesine isimin dusmemesine ozen gosteriyorum, gercekten trajikomik bir haldeler.

5.Ispanyolca’yi ogrenmek ne kadar sure aldi ? Bu surede Ingilizce yeterli oldu mu?

Ispanyolca hep ilgim olan bir dildi. O nedenle lise yıllarımdan beri oyle ustun koru bakardım hep. Daha sonra evlenince evde sadece Ispanyolca konusmaya basladık. Bu sayede kısa surede ogrendim. Diger bir konu ; gunluk Ispanyolca ile is Ispanyolca’sı cok farklı.. Ben Ispanyolca biliyorum diye dusunurken mutfaga girince durum degisti.. Ilk bır ay her yeri post-ıt’lerle doldurdum.

Ispanya’da Ingılızce yeterli degil hatta gereksiz cunku burada Ingılızce bılen sayısı gercekten cok az. Oteller retoranlar ıcın konusmuyorum ama gunluk ihtiyaclarınız i karsılamak icin Ispanyolca sart.

6.Ispanya’da Turizm ve Restorancilik hakkinda goruslerin neler ?

Ispanyada turizm ve buna bağlı olarak restorancılık krızden once ve krızden sonra diye iki apayrı kutup. Krizden once neredeyse tum 4 ve 5 yıldızlı otellerde, restoranlarda kalifiye ve isinı seven insanlar musterilere hizmet ediyordu. Bunun en buyuk faktoru bu ınsanlarin garsonluk, ascılık, meıtre, yardımcı vs. bu meslekleri zorunluluktan degil , sevdikleri icin, secip yapiyor olmalariydi. Tabı buna bağlı olarak kazançlarıda iyi denilecek miktardaydi. Bu faktor gerek hizmet kalitesine, gerek sarap kavlarına, gerekse bir yemegın lezzetinden sunumuna hepsine etki edıyordu.. Sonuc olarak daha kaliteli bir hizmet, daha cesitli ve lezzetli yemekler , daha en onemlısı  de daha kaliteli turizm vardi.

Krizden sonrası maalesef bu yukarda yazdıklarımın neredesye tamamı tamamen dibe vurdu.  Restoranlarin kaliteleri ulkedeki ekonomik sikintiyla beraber dustu, bırcok otel kapandı.Kalifiye elemanlar istedikleri ucretleri alamadıkları icin baska ulkelere goc etti. Ispanyanın iyi sefleri Fransa, Almanya, Ingıltere gibi ulkelere gecti.  Su anda her ne kadar krizin bittigini yada ekonominin iyiye gittigi soylense de, ben burada yasayan biri olarak buna katılmıyorum.  Insanların krizden onceki yasam standartlarını yakalaması daha uzun yıllar alır gibi geliyor. Tabı ki sektorun yenıden eskı kalitesine donmesi de buna baglı olarak daha uzun yıllar alır.

7.Turkiye ile kiyasladiginiz zaman Ispanya’da ki yasamini nasil buluyorsun?

Ispanya’da hayat sokakta. Insanlar burada evlere kapanmayı sevmıyor. Evlerde misafir agırlamayı sevmiyor, bir arkadasınızı ziyaret etmek istiyorsaniz, arıyorsunuz filanca kafeteryada bir kahve icmeye davet edıyorsunuz. Evde kek, kurabıye, kısır yapıp eve cagırmıyorsunuz. Bızde malum, ya yemeye ya caya eve davet edilir genellikle. Buna alısmam zaman aldı ama baktım sonra baya kolay bir yol.. Onun haricinde ufak tefek farklılıklar olsada genelinde benim bulunduğum bolgede (-ki ben Ispanya’nın guneyinde, Endülüs bolgesindeyim) Turkıye ile neredeyse aynı. Sadece burada hatta sanırım butun Avrupa’da, bazı seylere daha kolay erisebiliyorsunuz. Turkiye’de 40 bin lira olan ikinci el bir araba burada 3 bin Euro .  Hatta soyle hesaplarsak ; ortalama maas bin Euro, araba 3 bin Euro yanı 3 maas kadar. Turkiye’de ortalama maas 1300 lira asgarı araba 10-15 maas. .

8.Ispanya’da calisma kosullari ve sosyal yasam dengesi nasil ?

Bizim sektor icin calısma kosulları da, sosyal yasam da sanırım heryerde aynı. Yanı Avrupa’da “sekız saat calıs, haftada ıkı gun tatıl” zihniyeti sadece kurumsal oteller ve restoranların bazılarında var. Sahıs isletmelerinde maalesef ki durum hic ic acıcı degil. Tabi issizliginde %18 civarında oldugunu dusununce, patronlara istiyorsan calıs, istemiyorsan adam cok zihniyeti yerlesmis durumda. Hepsini genellememek lazım ama durum bu :). Gerek bizim sektorde gerekse diger sektorlerde eger ki profesyonelsenız asgari ucretin uzerinde bir ucret alıyorsunuz. Sosyal yasamın tamamlayıcı unsurlarının fiyatları uygun. 15 Euro ya bugun ıster Madrid’te ister Malaga’da orta sınıf bir restoranda menu yiyebilirsiniz. Kafeteryada ortalama 1,5 Euroya cay kahve icebilirsiniz. 10 Euroya sinemeya gidebilirsiniz. Hal boyle olunca ortlama bir maas ıle ayda bir iki defa kacamak yapma sansınız olabilir.

paella.jpg
Ispanyollarin geleneksel yemegi “Paella”

9.Ispanyol mutfagi, yaygin kullanilan tadlar ve yemek kulturu hakkinda bize biraz bilgi verebilir misin?

Ispanyanın en bilinen yemegi etli & deniz mahsullu pilav, yani nam-ı deger “Paella”. O kadar cok cesidi ve hakında o kadar cok iddia var ki.. Kokeni Valencia olan bu yemek, Ispanyolların vazgecilmezi, sevmeyeni henuz goremedim. Bizim bulgur pilavına benzer ama pirincten yapılır. Tavuk, tavsan veya domuz eti ıle, karıdes, kalamar, subye, midye, deniz taragı kisaca aklınıza hangi deniz urunu geliyorsa koyulabilen bir yemek. Hatta kalamar murekkebi yapılan “Arroz Negro” yine bir paella cesididir. Eskıden sadece Valencıa’lı ascıların yaptıgı bu yemek, bu gun tum Ispanyada cok yaygın, ozellikle pazar gunleri ailece, esle dostla gidilen yemeklerde, iki salata sonra Paella cok yaygın bir yemek kulturu burada.

Dıger bir yemek kulturu, Tapas yada kuzeydeki adı ile Pınchos. Turkce’ye meze olarak cevirilebilir, yemekten bir saat kadar once bir iki bira, sarap yada herhangi bir icecek ile bir iki Tapas yuvarlamak adet haline gelmis durumda. Yaygın olan mezeler, Ispanyol omletı (yumurtalı patates bildıgın), hamsi kızartma, et sote, avokado ve domates, ballı patlıcan kızartması, karides omlet, ilk aklıma gelenler. .

10. Yasadigin yerde ve Ispanya’nin genelinde hayat pahaliligi nasil ?

Endulus bolgesinde hayat pahalılıgı, Ispanya’nin ust bolgelerıne gore daha uygun. Gerek ev kiraları, gerekse meyve, sebze fiyatları en onemlısi balık ve denız urunleri burada daha uygun. Ispanya’dan Avrupa’nın bir cok yerine giden mevye ve sebzelerin buyuk cogunlugunun bu bolgeden gittigini soylersem, biraz fikir sahibi olabilirsiniz.. Balık konusunda hem Ispanya’nın kendi karasuları hem karsıda Fas’ın karasuları hemde Portekiz’in karasularında avlanma yetkıleri oldugu icin balık ve denız urunlarinde de bir bolluk soz konusu. Hem Akdeniz balıkları hem okyanus balıklarını burada rahatlıkla bulabiliyorsunuz.

11.Ispanya’da egitim, saglik vb sosyal hizmetlerin durumu nedir ?

Iste tam bu noktada Ispanya dibe vurmus durumda, kriz ile baslayan kesintilerden en cok etkilenen sektorler ne yazık ki egitim ve saglık oldu. Ispanya’nın genelinde yeterli sayıda doktor ve saglık personali ne yazık ki yok. Bu yuzden hastanelerde herhangi bir hastalıgınız icin randevu istediginiz zaman, uzun bir sure beklemeniz gerekebiliyor. Bu sure zarfında zaten kendı kendinize iyilesiyorsunuz. Daha onemli bir seyler icin hastaneye gıttıginizde ise, kalp, beyin, rontgen, mr vs… ciddi ciddi iki yada uc ay sonrasına gun verebiliyorlar. Maalesef ki dalında profesyonellesmis kisileri de bulmak cok zor. Hal boyle olunca, ozel doktorlar burada saray gibi evlerde yasayabiliyor.

Egitim konusunda da durum faklı degil. Derslerin icerikleri, egitim metodları hakkında detaylı bilgiye sahip degilim ama sınıflar biraz kalabalık, ve yeterlı sayıda ogretmen ne yazıkkı yok, devlet krizi bahane edip yeni atamalar yapmıyor. Krizin yavas yavas gectigi, ekonominin iyiye gittigi soylense de, egitim ve sagligin tekrar eski gunlerine donmesıi baya bir zaman alacak gibi.

12.Son olarak soylemek istedigin, Ispanya’ya gelmeyi dusunenler icin yada sektore yeni atilanlar icin tavsiyelerin neler ?

Sektore yeni atılacak gencler, ATILMAYIN 🙂 . Efe’nin onceki yazılarında meslegın artıları eksilerini anlatan Sektöre girmeden..‘i elli kere okuyun 🙂 . Bizim meslek gercekten zor. Ya asık olacaksın bu meslege yada hic eline bıcak almayacaksın, ortası yok cunku cefası cok.

Ispanya’ya gelmek isteyenler, umarım yukarıda yazdıklarım biraz olsun size Ispanya’da kı genel durum hakkında bilgi vermistir. Ispanya’ya tatil icin gelip bir iki hafta denizin, gunesin tadını cıkartmak, bol bol deniz mahsulleri yemek, bol bol bira icmek sahane. Gercekten kusursuz bir ulke bunları yapmak yada ibiza da bir hafta aralıksız suren white party’lerde eglenmek. Kulaga cok hos gelıyor ama yerlesip burada yasamaya basladıgınızda inanın Turkıye’den farklı degıl.

Umarım keyıfle okumussunuzdur.

Iyı sanslar.

Reklamlar

Chef Expat

Chef

Ispanya’da yasam” için bir yorum

Yorumunuz önemli..